ជីវប្រវត្តិឥស្សរជន

លោកប្រធានម៉ៅ របស់ចិន រៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ តាំងពីអាយុ១៣ឆ្នាំ ប៉ុន្តែលោកមិនទទួលស្គាល់ភរិយា

បរទេស៖ មេដឹកនាំ ម៉ៅសេទុង (ថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨៩៣ ដល់ថ្ងៃទី ៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៧៦) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ ផងដែរថា ជាប្រធានម៉ៅនោះ គឺជាអ្នកបដិវត្តកុម្មុយនិស្តចិន ដែល បានក្លាយជាបិតាស្ថាបនិកនៃ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដែលលោកបានសម្រេច ជាប្រធានបក្សកុម្មុយនិស្ត នៃប្រទេសចិន ចាប់តាំងពីការបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៩ រហូតដល់លោកបានទទួល មរណភាពនៅឆ្នាំ ១៩៧៦។ ទ្រឹស្ដីយុទ្ធសាស្ត្រយោធា និងគោលនយោបាយ របស់លោក ត្រូវបានគេស្គាល់ជារួមថា ម៉ៅនិយម។ ម៉ៅគឺជាកូនប្រុសរបស់កសិករ អ្នកមានម្នាក់ នៅទីក្រុង ស៊ូសាន់ ខេត្ត ហ៊ូណាន។

យោងតាម Wikipedia បានឲ្យដឹងថា មេដឹកនាំ ម៉ៅសេទុង មានទស្សនជាតិនិយម និងទស្សនប្រឆាំងនឹង ចក្រពត្តិនិយមតាំងពីដើមដំបូងនៃ ជីវិតរបស់លោក ហើយបានរងឥទ្ធិពលយ៉ាងពិសេស ដោយព្រឹត្តិការណ៍នៃបដិវត្តន៍ស៊ីនហាយឆ្នាំ ១៩១១ និងចលនាប្រឆាំង ចក្រពត្តិនិយមឆ្នាំ ១៩១៩។ ក្រោយមក លោកបាន ប្រើ ម៉ាក្សនិយម – លេនីននិយម ខណៈពេលធ្វើការនៅ សាកលវិទ្យាល័យ ប៉េកាំង ហើយបានក្លាយជាសមាជិក ស្ថាបនិករបស់បក្សកុម្មុនីសចិន (CPC) ។ ក្នុងកំឡុងពេលសង្គ្រាម ស៊ីវិលរវាង គុនមីនតាង និង CPC លោកម៉ៅបានជួយស្វែងរកកង ទ័ពក្រហមរបស់ពលករ និងកសិករចិន។

នៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៤៩ លោកម៉ៅបានប្រកាសអំពីគ្រឹះ នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន (PRC) ដែលជារដ្ឋគ្រងដោយ បក្សតែមួយ (CPC) ។ រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយមក លោកបាន ពង្រឹងការគ្រប់គ្រង តាមរយៈកំណែទម្រង់ដីធ្លី និងតាមរយៈជ័យជំនះផ្លូវចិត្តក្នុងសង្គ្រាម កូរ៉េ ក៏ដូចជាតាមរយៈយុទ្ធនាការប្រឆាំង នឹងម្ចាស់ផ្ទះមនុស្សដែលគាត់ហៅថា ប្រឆាំង និងសត្រូវដទៃទៀត ដែលស្មានថាជារដ្ឋ។ នៅឆ្នាំ ១៩៥៧ លោកបានចាប់ផ្តើម យុទ្ធនាការ មួយដែលគេស្គាល់ថាជាមហាលោតឆ្ពោះទៅមុខដែលមាន គោលបំណងដើម្បីផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ចរបស់ ប្រទេស ចិនយ៉ាងឆាប់រហ័សពី កសិកម្ម ដល់ឧស្សាហកម្ម។ យុទ្ធនាការនេះបាននាំឱ្យមាន ទុរ្ភិក្សដែលមានអ្នកស្លាប់ច្រើន នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការស្លាប់របស់ ប្រជាជនប្រមាណ ៤៥លាននាក់ ក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៥៨ និង ១៩៦២។ នៅឆ្នាំ ១៩៦៦ លោកម៉ៅ បានផ្ដួចផ្ដើមបដិវត្តន៍ វប្បធម៌ដែលជាកម្មវិធី មួយដើម្បីលុបបំបាត់ធាតុប្រឆាំង បដិវត្តន៍នៅក្នុងសង្គម ចិនដែលមាន រយៈពេល ១០ឆ្នាំ។

ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧២ លោកម៉ៅបានទទួលស្វាគមន៍ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក រីឆាដ និចសុន នៅទីក្រុង ប៉េកាំង ដែលបង្ហាញពីការចាប់ផ្តើមនៃគោលនយោបាយ បើកចំហចិនទៅកាន់ពិភពលោក។ បន្ទាប់ពីមានជំងឺអស់ជាច្រើនឆ្នាំ លោកម៉ៅ បានទទួលរងជំងឺគាំងបេះដូង រ៉ាំរៃ នៅឆ្នាំ ១៩៧៦ និងបានទទួលមរណភា ពនៅអាយុ ៨២ឆ្នាំ។ លោកត្រូវបានជំនួស ដោយមេដឹកនាំកំពូលរបស់លោក គឺមេដឹកនាំសំខាន់ម្នាក់ ទៀតគឺលោក Hua Guofeng ដែលត្រូវបានបញ្ឈប់ យ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយត្រូវជំនួសដោយលោក Deng Xiaoping។

តួលេខដ៏ចម្រូងចម្រាស់ លោកម៉ៅត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាបុគ្គលម្នាក់ក្នុងចំណោម បុគ្គលដែលមានឥទ្ធិពលបំផុត នៅក្នុងប្រវត្ដិសាស្ដ្រ សម័យទំនើប។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថា ជាបញ្ញវន្តនយោបាយ អ្នកទ្រឹស្ដី អ្នកយុទ្ធសាស្ដ្រយោធាកំណាព្យ និងទស្សនវិស័យ។ អ្នកគាំទ្រផ្តល់កិត្តិយសដល់រូបលោក ដែលបានធ្វើឱ្យប្រទេសនេះក្លាយទៅ ជាមហាអំណាចពិភពលោកលើក កំពស់ឋានៈស្ត្រី កែលម្អការ អប់រំ និងការថែទាំសុខភាព ក៏ដូចជាបង្កើនអាយុកាលមធ្យម ខណៈប្រជាជនចិនបានកើនឡើងពី ប្រហែល ៥៥០លាននាក់ ដល់ជាង ៩០០ លាននាក់ ក្រោមការដឹកនាំ របស់លោក។

ផ្ទុយទៅវិញរបបរបស់គាត់ ក៏ត្រូវបាន គេហៅថាផ្តាច់ការ ហើយបានថ្កោលទោស ចំពោះការបង្ក្រាបយ៉ាង ឃោឃៅ និងការបំផ្លាញ វត្ថុបុរាណ ទីកន្លែងសាសនា និងវប្បធម៌ ហើយក៏ត្រូវទទួលខុស ត្រូវលើសពីនេះ ចំពោះចំនួនអ្នកស្លាប់យ៉ាងច្រើន ដោយមានការប៉ាន់ ប្រមាណមានចាប់ពី ៣០ ដល់ ៧០ លាននាក់។

យុវជន និងបដិវត្តស៊ីនហាយ ១៨៩៣-១៩១១

ម៉ៅសេទុងកើតនៅថ្ងៃទី ២៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៨៩៣ នៅភូមិ Shaoshan ខេត្តហ៊ូណាន ប្រទេសចិន។ ឪពុករបស់លោកឈ្មោះ ម៉ៅ យីចាង គឺជាកសិករក្រីក្រ ហើយបានប្រែក្លាយជាកសិករ ដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនបំផុត នៅក្នុង Shaoshan ។ ធំឡើងនៅតំបន់ជនបទ ខេត្ត ហ៊ូណាន លោកម៉ៅ បានរៀបរាប់ឪពុករបស់គាត់ ជាអ្នកប្រកាន់វិន័យយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដែលធ្លាប់វាយលោក និងបងប្អូនបីនាក់របស់លោក គឺកូនប្រុស Zemin និង Zetan ព្រមទាំងកូនស្រីចិញ្ចឹមម្នាក់ឈ្មោះ Zejian ។

ម្តាយរបស់ ម៉ៅ ឈ្មោះ Wen Qimei គឺជាអ្នកកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ ដែលតែងតែព្យាយាមទប់កំហឹង ចំពោះអាកប្បកិរិយាដ៏តឹងរ៉ឹង របស់ស្វាមី។ ម៉ៅក៏បានក្លាយទៅជាអ្នកកាន់ សាសនាពុទ្ធសាសនាផងដែរ ប៉ុន្តែបានបោះបង់ជំនឿនេះនៅ ចន្លោះវ័យជំទង់។ នៅអាយុ ៨ ឆ្នាំ ម៉ៅត្រូវបានបញ្ជូនទៅសាលាបឋមសិក្សា សៅសាន។ ដោយសិក្សាពីប្រព័ន្ធតម្លៃរបស់ខុងជឺ ក្រោយមកបាន សារភាពថា លោកមិនពេញចិត្តនឹងអត្ថបទចិនបុរាណ ដែលបង្រៀនសីលធម៌ខុងជឺ ជំនួសឱ្យរឿង ប្រលោមលោក ដែលមានប្រជាប្រិយដូចជា រ៉ូម៉ាំងនៃ នគរបី និង Water Margin ។

នៅអាយុ ១៣ឆ្នាំ លោកម៉ៅបានបញ្ចប់ ការសិក្សាថ្នាក់ បឋមសិក្សា ហើយឪពុករបស់ លោកបានផ្សំផ្គុំឲ្យលោករៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាមួយឈ្មោះ Luo Yigu ដែលមានអាយុ ១៧ឆ្នាំ អាយុច្រើនជាងលោក៤ឆ្នាំ ដើម្បីបង្រួបបង្រួមដី របស់ក្រុមគ្រួសារ របស់ពួកគេ។ ម៉ៅបានបដិសេធមិន ទទួលស្គាល់នាង ជាភរិយាឡើយ ហើយលោក បានក្លាយជាអ្នករិះគន់ ដ៏សាហាវទៅលើអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដែលបានរៀបចំនេះ ហើយលោកក៏ បានគេចខ្លួន ពីគ្រួសារ មួយរយៈ។ នាង Luo Yigu បានរងភាព អាម៉ាស់យ៉ាងខ្លាំង នៅក្នុងភូមិស្រុក ហើយបាន ស្លាប់នៅឆ្នាំ១៩១០៕ ប្រែសម្រួលៈ ណៃ តុលា

Facebook Comments

To Top