left
Safe Home
Safe Home
Safe Home

Dap News...Admin

Friday, Apr 18th

| English Version | dapnews: 012 571 704, 097 9999 883, email: lim.cheavutha@gmail.com

You are here:
 
Cellcard

ត្រីមាសទី១ វៀតណាម រកចំណូលកើនឡើង ១ពាន់លានដុល្លារ តាមរយៈវិស័យ ពាណិជ្ជកម្ម

E-mail Print PDF

ហូជីមិញ៖ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន ចិនស៊ិនហួ ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៤ថា តាមរយៈវិស័យ ពាណិជ្ជកម្ម ក្នុងត្រីមាសទី១ឆ្នាំនេះ វៀតណាមទទួលបាន ចំណូលពីវិស័យពាណិជ្ជកម្ម កើនឡើងប្រមាណ ១ពាន់លានដុល្លារ សហរដ្ឋអាម៉េរិក ។

ប្រភពព័ត៌មានក្នុងស្រុកបានឲ្យដឹងថា ទឹកប្រាក់ចំនួន៣៣,៣៤៦ពាន់លានដុល្លារ ពីការនាំចេញ ខណៈការនាំចូល មានទឹកប្រាក់ចំនួន ៣២,៣៣៩ពាន់លានដុល្លារ ។

នៅក្នុងរបាយការណ៍មួយចេញដោយ ការិយាល័យស្ថិតិវៀតណាម ដែលដកស្រង់ ទិន្នន័យដោយ VnEconomy បានឲ្យដឹងថា ពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងត្រីមាសទី១ បានកើនឡើង១,៥៣ភាគរយ សរុបពីការនាំចេញ និងធៀបនឹង ការនាំចូល ។

ក្នុងនោះវៀតណាមបាននាំចេញសម្លៀកបំពាក់ និងវាយនភ័ណ្ឌ គិតជាទឹកប្រាក់ចំនួន១,៦ពាន់លានដុល្លារ និងមានវិស័យ មួយចំនួនទៀតដែលតួលេខបង្ហាញថាបានកើនឡើង ៕

ជប៉ុន-កាណាដា ចចារគ្នាលើកទី៥ ជុំវិញការឈាន រកកិច្ចព្រមព្រៀង ធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរី

E-mail Print PDF

តូក្យូ៖ កាលពីថ្ងៃចន្ទ ម្សិលមិញនេះ ថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសជប៉ុន និងកាណាដា បានជួបពិភាក្សាគ្នា និងចចារគ្នា លើកទី៥ ដើម្បីឈានសម្រេច ការយល់ព្រមគ្នា លើការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម សេរីរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិនស៊ិនហួ បានចុះផ្សាយកាលពីរាត្រី ថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៤ថា ប្រភពព័ត៌មាន ពីមន្ត្រីការបរទស ជប៉ុនដែលដកស្រង់ សម្តីដោយការសែតជប៉ុន ដ៏ល្បឺឈ្មោះថាក្យូដូ បានឲ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃចន្ទ ពិតជា មានការជួបចចារគ្នាលើការ ឈានទៅរកការឯកភាព គ្នាលើការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរីរវាងជប៉ុន និងកាណាដា ។

តាមការបញ្ជាក់ពីមន្រ្តីការបរទសជប៉ុនបានបញ្ជាក់ថា នេះជាការជួបគ្នាលើកទី៥ហើយ ដើម្បីសម្រេចបាន លទ្ធផលក្នុងការដាក់ ឲ្យប្រទេសទាំងពីរធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ដោយសេរីកម្មជាមួយគ្នា ។

គួររំលឹកថា ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរធ្លាប់បានចចារគ្នាក្នុងការ សម្រេចបានការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម សេរីលើកដំបូង កាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១២ តែមិនទាន់បានផលជាវិជ្ជមាននៅឡើយទេ ។

គោលដៅសំខាន់របស់ជប៉ុន ដែលចង់បើកទូលាយក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយកាណាដា គឺចង់បង្កើនការនាំចេញ រថយន្តដែលផលិតក្នុងស្រុករបស់ខ្លួនឲ្យច្រើនឡើង ។ ក្នុងនោះមានម៉ាស៊ីន និងផលិតផលបាន មកពីឧស្សាហកម្ម មួយចំនួនទៀត ដែលជប៉ុននឹងត្រូវធ្វើការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសកាណាដា ។ រឯប្រទេសកាណដាវិញ ក៏មាន បំណងចង់បង្កើនការនាំចេញសាច់គោ និងជ្រូក ចូលមកក្នុងប្រទេសជប៉ុនដែរ ដោយបន្ធូរបន្ថយពន្ធ នាំចេញនិង ចូលរៀងៗខ្លួន ៕

IMF បើកសម្ពោធ ស្នាក់ការកណ្តាលទី២ នៅក្នុងតំបន់ អាហ្រ្វិកប៉ែកខាងលិច

E-mail Print PDF

អាក់កា៖ មូលនិធិរូបិយវត្ថុ អន្តរជាតិ (IMF) បានបើកសម្ពោធ ស្នាក់ការកណ្តាល ទី២របស់ខ្លួន នៅក្នុងប្រទេស ស្ថិតនៅតំបន់ អាហ្វ្រិកខាងលិច ។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន ចិនស៊ិនហួ ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៤ថា មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ បានបើកដំណើរការស្នាក់ការ ជំនួសបច្ចេកទេសទី២ នៅក្នុងតំបន់អាហ្រ្វិកប៉ែកខាងលិច ក្នុងនោះមានចំនួន ៦ប្រទេសដែលនិយាយភាសាអង់គ្លេស បានចូលរួមនៅក្នុងប្រតិបត្តិការ ការងារជាមួយមូលនិធិនេះ ក្នុងនោះ រួមមានៈ ប្រទេស ហ្គាំប៊ី លីប៊ី សៀរ៉ា ឡេអ៊ុន នីហ្ស៊េរីយ៉ា ហ្គាណា និង ខេប វឺប ។

លោក Seth Terkper  រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុហ្គាណា បានមានប្រសាសន៍ថា "សកម្មភាពដែលមាននៅ ស្នាក់ការ កណ្តាលនេះ ជាផ្នែកមួយសម្រាប់ជួយដល់សមាជិកប្រទេសដែលនៅក្នុងតំបន់ ហើយមានទំនាក់ការងារជាមួយគ្នា ។ ប្រទេសរបស់ពួកយើងត្រូវការជាចាំបាច់ក្នុងការបង្កើនផ្នែកគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈឲ្យកាន់តែប្រសើរឡើង" ។

លោករដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ថា បណ្តាយប្រទេសដែលជាសមាជិកទាំងអស់ ត្រូវការបំពេញ បន្ថែមនូវចន្លោះ ប្រហោង ផ្នែកជំនួយការហិរញ្ញវត្ថុ និងការងារស្ថិតិផងដែរ ៕

ការចុះបញ្ជី​​បើក​ក្រុមហ៊ុនថ្មី នៅកម្ពុជា​កើនឡើងខ្លាំង

E-mail Print PDF

ភ្នំពេញ៖ តួលេខរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានបង្ហាញថា ការចុះបញ្ជីបើកអាជីវកម្ម របស់ក្រុមហ៊ុនថ្មីនៅកម្ពុជា នៅពីរខែដើមឆ្នាំ២០១៤ នេះមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានឹងឆ្នាំមុន។ ការកើនឡើងនេះត្រូវបាន គេមើលឃើញថា ដោយសារតែការកែសម្រួល បែបបទមួយចំនួន របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ស្របតាមការប្រកាសធ្វើកំណែទម្រង់ស៊ីជម្រៅ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល។

តួលេខរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងអំឡុងពេលពីខែមករាដល់ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំនេះ កម្ពុជា បានផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណ ប្រតិបត្តិការដល់ក្រុមហ៊ុនថ្មីចំនួន ៧០៨ ក្រុមហ៊ុន កើនឡើង ៨៨ ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន មានតែ៣៧៦ក្រុមហ៊ុនប៉ុណ្ណោះ ។ ក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនដែលចុះបញ្ជីទាំងអស់មាន ក្រុមហ៊ុនបរទេស ចំនួន ៣១៣ កើនឡើង ៧៣ភាគរយ ខណៈក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក បានកំណើន ទ្វេដងមានចំនួន ៣៩៥ក្រុមហ៊ុន ។

ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិនស៊ិនហួ បានដកស្រង់សំដីរបស់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោក កែនរដ្ឋា ដោយលោកបានបញ្ជាក់ថា កំណើននៃការបើក្រុមហ៊ុនថ្មីនេះ បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសន្តិសុខនិង ស្ថិរភាព នយោបាយល្អ របស់ប្រទេសកម្ពុជា ការរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយនឹង អាកាសធាតុ អំណោយផល អាជីវកម្ម សម្រាប់វិនិយោគិន ។ លោកបន្តថា «យើងជឿថា ក្រុមហ៊ុន ថ្មី ជាពិសេសមកពី ប្រទេសចិន ជប៉ុន និងប្រទេស អឺរ៉ុប នឹងបន្ត បើកទ្វារ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតែ រដ្ឋាភិបាល បានធ្វើការ យ៉ាងសកម្ម ដើម្បីជំរុញ សក្តានុពល វិនិយោគ របស់ប្រទេសនេះ ដើម្បីឱ្យពួកគេ " ។

ក្រុមហ៊ុនបរទេស ភាគច្រើន ត្រូវបាន គ្រប់គ្រងដោយ ប្រទេសចិន កូរ៉េ ខាងត្បូង ជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី និង វៀតណាម។ ពួកគេបានប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម នៅក្នុង រោងចក្រកាត់ដេរ និងវាយនភណ្ឌ , ស្បែកជើង កសិកម្ម កសិឧស្សាហកម្ម ទេសចរណ៍ និងសំណង់។

អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចឯករាជ្យ លោក ចាន់សុផល ត្រូវបានទីភ្នាក់ព័ត៌មានចិនស៊ិនហួដកស្រង់សំដីផងដែរថា កំណើនក្រុមហ៊ុនថ្មីនេះ គឺជាសញ្ញា ល្អសម្រាប់ សេដ្ឋកិច្ចនិង បានបង្ហាញទំនុកចិត្ត របស់វិនិយោគិន នៅក្នុង ឱកាសអាជីវកម្ម នៅក្នុងប្រទេសនេះ ។ «វា ជាការ ល្អសម្រាប់ សេដ្ឋកិច្ច ក្រុមហ៊ុ ថ្មី កាន់តែច្រើន បង្កើតឱកាសការងារ កាន់តែច្រើន» ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំមុន ក្រុមហ៊ុនដែលចុះបញ្ជីថ្មីបាន ធ្លាក់ចុះ ១២ ភាគរយ តែបញ្ហានយោបាយនៅក្រោយការបោះឆ្នោត៕

មន្រ្តីកាទូត ទុយនេស៊ី ត្រូវបាន ចាប់ជំរិត នៅលីប៊ី

E-mail Print PDF

ធួនីសៈ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៤ នេះ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានចិន ស៊ិនហួ បានចេញផ្សាយយោង តាម ក្រសួងការបរទេសទុយនេស៊ី ឲ្យដឹងថា មន្រ្តីកាទូតប្រទេសទុយនេស៊ីមួយរូប ត្រូវបានក្មាន់កាំភ្លើង មិនស្គាល់មុខ មួយក្រុម បានចាប់ជំរិតនៅរដ្ឋធានីទ្រីបូលី នៃប្រទេសលីប៊ី។

ប្រភពពីក្រសួងបានឲ្យដឹងថា នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ ដែលទទួលបានពីអាជ្ញាធរលីប៊ី ទាក់ទិនទៅនឹងការ ចាប់ជំរិត រដ្ឋមន្រ្តីកាទូតទុយនេស៊ីកាលពីថ្ងៃសុក្រកន្លងទៅនេះ។

ក្រសួង និងថ្នាក់ដឹកនាំទុយនេស៊ី បានជួបពិភាក្សាជាមួយអាជ្ញាធរលីប៊ី ជម្រុញឲ្យលីប៊ីមានការខិតខំ ប្រឹងប្រែងក្នុង ការរំដោះមន្រ្តីកាទូតដែលត្រូវបានចាប់ចំរឹតនោះ។ ហើយពួកគេក៏បានបង្ហាញពីការព្រួយ បារម្ភជុំវិញសុវត្ថភាពរបស់ បេសកកម្មកាទូតទុយនេស៊ីនៅក្នុងប្រទេសលីប៊ី៕

សមាគម កសិកម្ម សរីរាង្គកម្ពុជា តាំងពិព័រណ៍ ផលិតផល សរីរាង្គ និងគ្មានជាតិគីមី ដើម្បីសុខភាព

E-mail Print PDF

ភ្នំពេញ៖ សមាគម កសិកម្មសរីរាង្គកម្ពុជា ហៅកាត់ថា កូរ៉ា បានរៀបចំតាំងពិព័រណ៍ផលិតផល សរីរាង្គ និងគ្មានជាតិគីមីមួយថ្ងៃ មាន អង្ករ ផ្លែឈើ និងបន្លែមួយចំនួន លក់ដល់សាធារណជន ប្រយោជន៍ដើម្បី លើកកម្ពស់ផលិតផលក្នុងស្រុក និង សុខុមាលភាពប្រជាពលរដ្ឋ។

ការតាំងពិព័រណ៍នេះ ធ្វើឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃទី២២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៤ នៅជិតរបងខាងជើងវត្តបទុមវតី រាជធានីភ្នំពេញ ដោយមាន ការចូលរួមពីអតិថិជនជាតិ និងអន្តរជាតិច្រើនកុះករ។

លោក ម៉ៅ មិថុនា ប្រធានផ្នែកផ្តល់វិញ្ញាបនបត្រ របស់សមាគមកូរ៉ា បានឲ្យដឹងថា នេះជាការតាំងពិព័រណ៍លើកទី២ ដោយមាន ការចូលរួមគាំទ្រ ពីសមាជិកចំនួន ១១ស្ថាប័ន ហើយសមា ជិកទាំង១១នោះ បាននាំយកផលិតផលសរីរាង្គរបស់ខ្លួន ដែលមាន ការទទួលស្គាល់ ពីសមាគមកូរ៉ា មកដាក់តាំងបង្ហាញផងដែរ។

លោកប្រធានផ្នែករូបនេះ បានបញ្ជាក់ពីគោលបំណងនៃការតាំងពិព័រណ៍យ៉ាងដូច្នេះ «គឺចង់លើកកំពស់ផលិតផលក្នុងស្រុក ដែលផលិតតាមគោលការណ៍ធម្មជាតិ ដែលស្របតាមបទដ្ឋានសរីរាង្គ របស់សមាគមកូរ៉ា។ ចង់ផ្សព្វផ្សាយឲ្យអ្នកបរិភោគ បានយល់ថា តើផលិតផលសរីរាង្គ និងផលិតផលប្រើសារធាតុគីមី ខុសគ្នាយ៉ាងដូចម្តេច? ដើម្បីទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រ ពីស្ថាប័នកូរ៉ា តើអ្នកផលិតត្រូវអនុវត្តតាមគោលការអ្វីខ្លះ? ដើម្បីឲ្យអតិថិជនជឿជាក់ លើស្លាកសញ្ញាសម្គាល់ផលិតផល ដែលមិនប្រើសារធាតុគីមី ដែលទទួលស្គាល់ដោយកូរ៉ា»។

នៅក្នុងតាំងពិព័រណ៍ ផលិតផលនៅទីនោះ មាន បន្លែ, ម្រេច, ផ្លែឈើហូបផ្លែ, អង្ករ, ម្សៅម្រំ និងផលិតផល ធ្វើពីកប្បាសជាដើម ហើយផលិតផលទាំងនោះ មកពីខេត្តមួយចំនួន មាន ខេត្តកំពត, សៀមរាប, ស្វាយរៀង និងខេត្តព្រះសីហនុ។

សមាគមកសិកម្មសរីរាង្គកម្ពុជា បានជួយសមាជិករបស់ខ្លួនចំនួន២ចំណុច គឺ ទី១. ជាអ្នកផ្តល់វិញ្ញាបនបត្រជាតិ និងឯកជន ទៅលើកសិផលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា និងទី២.គឺជួយសម្របសម្រួលរកទីផ្សារ ឲ្យដល់សមាជិក ជាពិសេសសមាគមផលិត ស្រូវនៅតាមបណ្តាខេត្តនានា។

គួរបញ្ជាក់ថា ការតាំងពិព័រណ៍ របស់សមាគមកសិកម្មសរីរាង្គកម្ពុជា នៅពេលនេះគឺលើក២ហើយ បន្ទាប់ពីលើកទីមួយ ធ្វើឡើងកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣ កន្លងទៅដោយមានសមាជិកចូលរួមគាំទ្រ ១០សមាជិក។ មកទល់ពេលនេះ កូរ៉ាមាន សមាជិកចំនួន ៤០ស្ថាប័ន រួមមានទាំងសហគមន៍កសិករផលិតស្រូវសរីរាង្គ, សហគមន៍កសិករផលិតបន្លែសរីរាង្គ, អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល, សហគ្រិន និងម្ចាស់កសិដ្ឋាន៕

Photo by DAP-News

Photo by DAP-News

Photo by DAP-News

Photo by DAP-News

Photo by DAP-News

ការនាំចេញក្នុងវិស័យ សម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើង ២ខែដំបូង កើនឡើង

E-mail Print PDF

ភ្នំពេញ៖ ការនាំចេញរបស់ឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ ដែលជាប្រភពចំណូលដ៏ធំបំផុត របស់កម្ពុជា បានការកើនឡើង ៦,៥ ភាគរយ ក្នុងរយៈពេលពីរខែ ដំបូងនៃ ឆ្នាំ ២០១៤ បើទោះបីជារយៈពេលចុងក្រោយនេះ វិស័យឧស្សាហកម្មកាត់ទទួលរងនូវ ការធ្វើបាតុកម្មរបស់កម្មករ ដើម្បីទាមទារការដំឡើងប្រាក់ខែ ញឹកញាប់ក៏ដោយ។

ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានចិនស៊ិនហួ បានចុះផ្សាយថា ក្នុងអំឡុង ខែមករា ដល់ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំនេះ ប្រទេសកម្ពុជា បាននាំចេញ ផលិតផល កាត់ដេរនិង ស្បែកជើង មានតម្លៃ ៩៩១ លានដុល្លារ អាមេរិក គឺកើនឡើង ៦,៥ ភាគរយពី ៩៣០ លានដុល្លារ អាមេរិក។ នេះបើយោងតាមទិន្ន័យ ដែលទទួលពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។

ទីផ្សារសំខាន់ៗរបស់វិស័យកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និងស្បែកជើង របស់កម្ពុជាមាននៅ សហរដ្ឋអាមេរិកនិង បណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប និង បណ្តាប្រទេសអាស៊ីមួយចំនួន ជាពិសេស ប្រទេសជប៉ុន ប្រទេសចិន ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។

កម្ពុជាមានរោងចក្រកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ និង ស្បែកជើង ប្រមាណ ៩០០ រោងចក្រ ដែលមានកម្មករ -កម្មការិនី ប្រមាណជា ៦០ម៉ឺននាក់ ស្មើនឹង ៨០ ភាគរយ នៃការនាំចេញសរុបរបស់ប្រទេសនេះ។

កាលពីចុងខែធ្នូ និងដើមខែមករា វិស័យឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ មួយចំនួនធំត្រូវបានផ្អាកដំណើរប្រមាណ ២សប្តាហ៍ ដោយសារតែ ក្រុមកម្មកររោងចក្រ ដែលដឹកនាំដោយមេសហជីពមួយចំនួន នាំគ្នាតវ៉ា ដើម្បីទាមទារ ប្រាក់ឈ្នួល ១៦០ដុល្លារក្នុង១ខែ។

ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានស៊ិនហួ បានដកស្រង់សំដីលោក លី តឹកហេង ប្រធានប្រតិបត្ដិការ នៃសមាគម រោងចក្រកាត់ដេរ កម្ពុជាថា កំណើននាំចេញ នេះគឺ នៅតែមានកម្រិតទាប ដោយសារតែការ ជាប់គាំង ផលិតកម្ម នៅដើមឆ្នាំ បណ្តាលមកពី ការធ្វើកូដកម្ម គឺជាអំពើខុសច្បាប់ នេះ។ លោកជឿជាក់ថា វិស័យនេះនឹងកើនឡើងខ្ពស់ បើគ្មានការធ្វើបាតុកម្មរបស់កម្មករ។

បច្ចុប្បន្ន ប្រាក់ឈ្នួល អប្បបរមាសម្រាប់ កម្មករកាត់ដេរ គឺ ១០០ ដុល្លារ សហរដ្ឋអាមេរិក៕

EU ប្តេជ្ញាបន្ត​គាំទ្រកម្ពុជា ដល់ការអភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា តាមរយៈ​ការអនុគ្រោះ​ពន្ធនាំចូល

E-mail Print PDF

ភ្នំពេញ៖ ទេសរដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោក ស៊ុន ចាន់ថុល កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៤ បាន ជួបពិភាក្សាការងារ ជាមួយគណៈប្រតិភូ ស្នងការពាណិជ្ជកម្ម សហគមន៍អឺរ៉ុប ដឹកនាំដោយឯកឧត្តម Karel De Gucht ស្នងការពាណិជ្ជកម្មសហគមន៍អឺរ៉ុប នៅទីស្តីការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។

ជំនួបពិភាក្សានេះ ផ្តោតលើបរិយាកាសពាណិជ្ជកម្ម នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បញ្ហាកង្វល់ របស់សហគមន៍អឺរ៉ុប និងទំនាក់ទំនងបន្ត រវាងប្រទេសកម្ពុជា និងសហគមន៍អឺរ៉ុប។ លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី បានសម្តែងអំណរគុណ យ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះ សហគមន៍អឺរ៉ុប ដែលបានជួយគាំទ្រ ប្រទេសកម្ពុជា តាមគ្រប់ទិដ្ឋភាពជាច្រើន នៃកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម។

អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ជាពិសេសនោះគឺ ការគាំទ្ររបស់សហគមន៍អឺរ៉ុប ដែលបន្តទៅមុខទៀត លើកម្មវិធី “អ្វីគ្រប់យ៉ាងលើកលែងតែអាវុធ” ដែលកម្មវិធីនេះ បានជួយលើកកម្ពស់ យ៉ាងធំធេងដល់ការអភិវឌ្ឍ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និង ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។

ជំនួបពិភាក្សាការងារនេះ ក៏បានពិភាក្សាលើបញ្ហា ទាក់ទងនឹងដីសម្បទាន ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការដាំដុះ ផលិតស្ករអំពៅ និងស្ថានភាពក្រុមបាតុករចំនួន ២១នាក់ ដែលត្រូវបានឃុំខ្លួន ក្នុងខែមករាដែល ជាផ្នែកមួយ នៃការធ្វើកូដកម្ម វិស័យកាត់ដេរ នៅទូទាំងប្រទេស។

លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី បានជម្រាបជូនស្នងការ សហគមន៍អឺរ៉ុប អំពីការប្តេជ្ញាចិត្ត របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការដោះស្រាយ ការចោទប្រកាន់ពីបញ្ហា នៃការរំលោភដីធ្លី ទាក់ទងនឹងសម្បទានដី សម្រាប់ការដាំដុះ និងចម្រាញ់ស្ករអំពៅ។ លោកបានបន្តថា៖ គណៈកម្មាធិការពិសេសបាន ជួបពិភាក្សាចំនួនបីលើករួចមកហើយ ដែលជំនួបពិភាក្សាពីរលើក មានការចូលរួមពីឯកអគ្គរដ្ឋទូត សហគមន៍អឺរ៉ុប ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយ ធ្វើយ៉ាងណា ឲ្យគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ទាំងអស់មានការពេញចិត្ត។ ក្រុមការងារនេះ កំពុងដោះស្រាយ លើបញ្ហាទាំងឡាយ ដោយកំណត់ពីវិសាលភាព និងវិធីសាស្រ្តវាយតម្លៃបញ្ហា ពីខាងក្រៅ តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន មុនពេលកំណត់ចេញ នូវចំណាត់ការ ជាដំណោះស្រាយ ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពមួយ។

ទាក់ទងនឹងក្រុមបាតុករចំនួន ២១នាក់ ដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារវិញ លោកទេសរដ្ឋមន្រ្តី មិនមានតួនាទី ក្នុងការធ្វើអត្ថាធិប្បាយ លើបញ្ហានេះទេ ប៉ុន្តែលោក បានលើកឡើង ទៅកាន់ស្នងការ ពាណិជ្ជកម្មអឺរ៉ុបថា គួរតែទុកឲ្យតុលាការ ចាត់ការតាមនីតិវិធី របស់ខ្លួនចុះ។

លោកទេសរដ្ឋមន្រ្តី បានថ្លែងអំពី ការធ្វើកំណែទម្រង់ និងការផ្តួចផ្តើម ទាំងឡាយដែលបានធ្វើរួច និងត្រូវធ្វើបន្តទៀត ដើម្បីសម្រួល ដល់វិស័យពាណិជ្ជកម្ម។ លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រីក៏បាន បង្ហាញនូវការប្តេជ្ញា របស់រាជរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈការបង្កើត និងអនុវត្ត ក្រមសីលធម៌ របស់អ្នកនាំចេញអង្ករ ដើម្បីការពារវិធាន ប្រភពដើមទំនិញ សម្រាប់ការនាំចេញអង្ករកម្ពុជា សំដៅការពារអត្ថប្រយោជន៍ដ៏ល្អបំផុត សម្រាប់កសិករ ខ្មែរយើងផងដែរ។

លោក Karel De Gucht ស្នងការពាណិជ្ជកម្ម សហគមន៍អឺរ៉ុប បានជម្រាបជូន លោកទេសរដ្ឋមន្រ្តី ស៊ុន ចាន់ថុល អំពីការលើកសំណើរបស់លោក ទៅកាន់សមាជិក សហគមន៍អឺរ៉ុប សុំឲ្យបន្តផ្តល់ភាពអនុគ្រោះ ផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ដល់ប្រទេសកម្ពុជា សម្រាប់រយៈពេលបីឆ្នាំ សម្រាប់គ្រឿងបន្លាស់កង់ ដែលនាំចូល ពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលអ្នកផលិតកង់ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា អាចប្រើប្រាស់ ស្របតាមវិធានប្រភព ដើមទំនិញ។

លោកទេសរដ្ឋមន្រ្តី ក៏បានរៀបចំ អាហារពេលល្ងាច ដើម្បីទទួលស្វាគមន៍ គណៈប្រតិភូស្នងការ ពាណិជ្ជកម្មសហគមន៍អឺរ៉ុប នៅភោជនីយដ្ឋានម្លិះ។ កម្មវិធីអាហារពេលល្ងាចនេះ មានការចូលរួមផងដែរ ពីប្រធាននៃសមាគមន៍ រោងចក្រកាត់ដេរកម្ពុជា (GMAC) ប្រធានសមាគមន៍ អ្នកនាំចេញអង្ករ ក្រុមហ៊ុនកាត់ដេរ និង វាយនភណ្ឌ និង ក្រុមហ៊ុនផលិតកង់ កម្ពុជាមួយចំនួន៕

ចិន-ឥណ្ឌា សន្យាបង្កើន កិច្ចសហប្រតិបត្តិល្អ និងរក្សាបាននូវ ការវិនិយោគទុន ឈានឡើង

E-mail Print PDF

ប៉េកាំង៖ ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន ចិនស៊ិនហួ ចុះផ្សាយនៅ ថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៤ថា ប្រទសចិន និងឥណ្ឌា នឹង បង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ល្អជាមួយគ្នា ក្នុងនោះដែរក៏នឹងបង្កើន ដល់វិស័យវិនិយោគទុន ឲ្យកាន់តែប្រសើរ ថែមទៀត ។ ទាំងនេះជាលទ្ធផលរួមមួយ ដែលបានដកស្រង់ចេញ ពីកិច្ចប្រជុំពិភាក្សា គ្នាលើកទី៣ ស្តីអំពី យុទ្ធសាស្ត្រ សេដ្ឋកិច្ច រវាងប្រទេសឥណ្ឌា និងចិន ដែលបានរៀបចំ ឡើងនៅទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន ។

តាមការឲ្យដឹងពីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន ខាងលើ ប្រទេសចិន និងឥណ្ឌា នឹងបន្តធ្វើឲ្យវិស័យ វិនិយោគទុន និងពាណិជ្ជកម្ម មានការរីកចម្រើនឡើង ដោយផ្តល់ការលើកទឹកចិត្ត ដល់បណ្តាក្រុមហ៊ុន វិនិយោគទុននានា ដោយឈរលើការ ពង្រឹងកិច្ច សហប្រតិបតិ្តល្អ នៅក្នុងតំបន់ ក្នុងនោះមានផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ បច្ចេកវិទ្យា និងព័ត៌មានវិទ្យា ថាមពល ការអភិរក្សបរិស្ថាន ផងដែរ ។

គេបានដឹងថា ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសចិន និងឥណ្ឌា បានល្អប្រសើរតាំងពីយូរលង់ មកហើយ ហើយមុននឹង ឈាន មកដល់កិច្ចប្រជុំពិភាក្សាគ្នានេះ ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេស ទាំងពីរធ្លាប់បានជួបពិភាក្សាគ្នា ក្នុងន័យពង្រឹង បន្ថែមនូវកិច្ច សហប្រតិបត្តិការកាន់តែល្អូកល្អឺន នឹងគ្នាថែមមួយកម្រិតទៀត ដើម្បីទាញយកផលិតចំណេញ ពោលគឺពន្លឿនកំណើនសេដ្ឋកិ្ច ឲ្យឈានឡើងបានមួយកម្រិតទៀត ៕

Photo by DAP-NEWS

បទសម្ភាសន៍៖ ៦ចំណុចត្រូវគិតគូរ ដើម្បីសម្រេចបាន ការនាំចេញអង្ករ ១លានតោនឆ្នាំ២០១៥ (មានវីដេអូ)

E-mail Print PDF

ភ្នំពេញ៖ អង្ករកម្ពុជាត្រូវបាន រាជរដ្ឋាភិបាល ចាត់ទុកថា ជាមាសស ។ មាសស ដែលកំពុងត្រូវបាន យកចិត្តទុកដាក់ ជំរុញពាណិជ្ជកម្ម នាំចេញឲ្យបាន១លាន តោននៅឆ្នាំ២០១៥ ដែលគិតមកដល់ពេលនេះ នៅសល់ពេលជិត២ឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៣ កន្លងទៅ កម្ពុជាអាចនាំចេញ អង្ករបានជាង ៤០ម៉ឺនតោន, បើទោះជានៅសល់ ៦០ម៉ឺនទៀតបានគ្រប់ ១លានតោនក៏ដោយ ក៏អ្នកនាំចេញអង្ករអះអាងថា គោលនយោយបាយ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលអាច នឹងសម្រេចបានតាមផែនការ ឬអាចកៀកនឹងចំនួន១លានតោន ប្រើសិនគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធគិតគូរ លើបញ្ហាចំនួន៦ចំណុច។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាកិច្ចសម្ភាសន៍ រវាងលោក សយ សុភាព អគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌល ព៍ត៌មានដើមអម្ពិល ជាមួយលោក សុង សារ៉ន ប្រធានក្រុមហ៊ុន AMRU Rice  ដែលជាក្រុមហ៊ុន នាំចេញអង្ករដ៏ ធំមួយរបស់កម្ពុជា ៖

សយ សុភាព៖ ជាដំបូងសូមលោក សុង សារ៉ន ធ្វើការណែនាំខ្លួន ក៏ដូចជាបង្ហាញពី ប្រវត្តិក្រុមហ៊ុនរបស់លោក?

សុង សារ៉ន៖ ខ្ញុំបាទឈ្មោះ សុង សារ៉ន ប្រធានក្រុមហ៊ុន AMRU Rice Cambodia  ដែលធ្វើការវិនិយោគរកស៊ី ស្រូវ អង្ករ ចាប់តំាងពីឆ្នាំ ២០០៩ ហើយយើងមិនមែនទើបតែរក ស៊ីនោះទេ គឺយើងចាប់ផ្តើមរកស៊ីតាំងពីឪពុកម្តាយ ដែលគេហៅថាដំណរពូជ ដែលពួកគាត់បានកិនអង្ករ លក់នៅក្នុងស្រុក ក៏ប៉ុន្តែកាលពីឆ្នាំ ២០០៩ យើងបានឮ ពីគោលនយោបាយ របស់រដ្ឋាភិបាលតាមរយៈសារព័ត៍ មានដើមអម្ពិល បាននិយាយពីគោលនយោបាយអង្ករ គឺជាមាសស។ ដូច្នេះហើយធ្វើឲ្យខ្ញុំជាក្មេងជំនាន់ ក្រោយមានការចាប់អារម្មណ៍ យ៉ាងខ្លាំងទៅលើបញ្ហាស្រូវអង្ករ  ហើយក៏ចាប់ផ្តើមចុះឈ្មោះជាក្រុមហ៊ុន នំាចេញ ហើយក៏បានសាកល្បងនំាចេញ នៅឆ្នាំ ២០០៩ ដើមខែ វិច្ឆិកា។ នៅឆ្នាំ ២០១០ យើងមានការគាំទ្រខ្លាំងជាពិសេសគឺទីផ្សារ អឺរ៉ុបដែលជាទីផ្សារសំខាន់ សម្រាប់អង្ករកម្ពុជា។ យើងបានលក់ទៅប្រទេស បារំាងជាប្រទេសទី១ បន្ទាប់មកយើងពង្រីកការនំា ចេញទៅប្រទេសសហគមន៍អឺរ៉ុបជាង ១៧ប្រទេស ផ្សេងៗទៀត។ នៅឆ្នាំ ២០១១ ខាងក្រុមហ៊ុន AMRU Rice  យើងបានសម្រេចធ្វើការវិនិយោគលើការដំឡើងម៉ាស៊ីន កិនស្រូវ ដើម្បីតម្រូវការទីផ្សារអន្តរជាតិ យើងបានធ្វើការដំឡើងម៉ាស៊ីន ដែលមានសមត្ថភាពអាចកិន បាន១០ តោនក្នុងមួយម៉ោង ដែលយើងអាចផលិត បានពីរវេនក្នុងមួយថ្ងៃ យើងអាចផលិត បាន៣០០០តោនក្នុងរយៈពេល១ខែ។ សព្វថ្ងៃនេះក្រុមហ៊ុន AMRU Rice  យើងមានកម្មករ កម្មការិនីដែលជា នយោជិក ដែលបានបម្រើ ការងារនៅក្នុងរោងចក្រចំនួន ៩០នាក់ដែលបានបម្រើនៅក្នុងមូលដ្ឋានៅទំនប់កប់ស្រូវ សង្កាត់ គោករការ ខណ្ឌពោធ៍សែន រាជធានីភ្នំពេញ។ ហើយរហូតមកដល់ពេល នេះយើងក៏មានបុគ្គលិក សរុបចំនួន ១២០នាក់ដែលកំពុងបម្រើការងារ ហើយទាំងបុគ្គលិក ទាំងកម្មករត្រូវបានប្រាក់បៀរវត្សន៍សមរម្យ ដើម្បីឲ្យគាត់អាចធ្វើ ការងារនៅស្រុកខ្មែរបាន មិនចាំបាច់ទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃទេ។ ក្រុមហ៊ុន AMRU Rice  យើងបានការគាំទ្រខ្លាំង ពីសំណាក់អ្នកបញ្ជាទិញ ពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយដោយសារ តែគុណភាព យើងល្អ។ យើងបានពង្រីកទីផ្សារ ទៅដល់ប្រទេសអាស៊ី ជាពិសេសយើងបាន លក់នៅប្រទេសចិន និងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ថ្មីៗនេះ ហើយក៏មានការគាំទ្រខ្លាំងណាស់ដែរ ពីប្រទេសអាមេរិក ដែលកំពុងចាប់អារម្មណ៍ លើក្រុមហ៊ុន AMRU Rice  ។

ជាលទ្ធផលនៅឆ្នាំ ២០១០ យើងបាននំាអង្ករ ជាង ២០០០តោន។ នៅឆ្នាំ ២០១១ យើងចេញបាន ១,៦ម៉ឺនតោន។ ឆ្នាំ ២០១២ យើងបាននំាចេញ២ម៉ឺនតោន ។ ឆ្នាំ ២០១៣ យើងបានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនធំក្នុងការនំាចេញអង្ករពីកម្ពុជា រហូតដល់ ៥,៣ម៉ឺនតោន ជាកំណើនដល់ធំហើយ ភាគច្រើនបាននំាចេញទៅ អឺរ៉ុប និងបានបើកទីផ្សារនៅអាស៊ី ដូចជាប្រទេស សឹង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី ហើយប្រទេសចិន ដែលជាទីផ្សារធំ នៅអាស៊ី គឺជាទីផ្សារធំលេខមួយ លើពិភពលោក បន្ទាប់មក គឺអាហ្រិក ។ អីចឹងហើយទើបយើងសប្បាយ ចិត្តចូលទីផ្សារអាស៊ីបាន។

សយ សុភាព ៖ សម្រាប់ការ ទំនាក់ទំនងនៅក្រៅ តើលោកបានដើរទៅ ប្រទេសណាខ្លះ?

សុង សារ៉ន៖ សម្រាប់ខ្ញុំគឺបានដើរទៅ ក្រៅប្រទេសជាច្រើន តាំងពីឆ្នាំ ២០១០ ។ យើងបានដឹងអំពីតម្រូវការ របស់អ្នកបញ្ជាទិញ អំពីគុណភាព អំពីប្រភេទនៃអង្ករដែល គាត់ត្រូវការ។ ដោយឡែកនៅអាស៊ីយើងក៏បានបើកទីផ្សារបាននេះ គឺយើងដឹងពីប្រភេទ អង្ករគាត់បញ្ជាទិញ ជាពិសេសអង្គរ ផ្គាម្លិះ គឺមាសស របស់កម្ពុជា ។ យើងដឹងហើយថាអង្គរកម្ពុជា បានឈ្នះរង្វាន់ពីរឆ្នាំជាប់គ្នា កាលពីឆ្នាំ ២០១២ នៅកោះ បាលី ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី និងឆ្នាំ ២០១៣នៅ ហុងកុង ដែលខ្ញុំបានចូលរួមនៅក្នុងវេទិកា ដែលបានជជែកអំពី តម្លៃអង្គរនៅក្នុងពិភពលោក។

សយ សុភាព ៖ តើតម្លៃនៃការនំាចេញ អង្ករទៅលក់នៅប្រទេស ក្រៅមានតម្លៃយ៉ាងម៉េចដែរ?

សុង សារ៉ន៖ អង្ករកម្ពុជា ត្រូវបានចាត់ទុកថាប្រភេទអង្ករល្អ ដែលកាលពីមុន យើងលក់ថោក ជាងអង្កររបស់ថៃ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះយើង លក់បានថ្លៃជាងអង្កររបស់ថៃវិញ ។ អង្ករក្រអូបរបស់យើង អាចលក់បាន៨៩០ ទៅ៩១០ដុលា្លរសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងមួយតោន ហើយអង្ករធម្មតា បាន៤៤០ដុលា្លរ ក្នុងមួយតោន។ យើងដឹងហើយថា រដ្ឋាភិបាលថៃបាន បញ្ចេញស្តុកអង្ករចាស់ របស់គាត់ ដែលនៅសល់ជាង១២លានតោន ដូច្នេះហើយគាត់ទម្លាក់តម្លៃ យ៉ាងកំហុកជាង៣០០ដុលា្លរ ក្នុងមួយតោនថោកជាង យើងខ្លាំងមែនទែន។ ប៉ុន្តែនេះគឺជាការគំរាមកំហែង នូវគោលនយោបាយ១លាន តោនរបស់យើង ពីព្រោះយើងហាក់បីដូចជា បាត់ទីផ្សារដែលយើងកំពុងពង្រីកនៅអាស៊ី ។

សយ សុភាព ៖តើសម្រាប់គោលនយោបាយ១ លានតោនក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ តើវាអាចទៅរួចទេ?

សុង សារ៉ន៖ ជាទូទៅ ការនំាអង្គរ១លានតោននេះវាហាក់បី ដូចជាកៀកបន្តិច មិនដល់២ឆ្នាំផង ប៉ុន្តែតាមទស្សនៈរបស់ ខ្ញុំនៅមានលទ្ធភាព សម្រាប់ទស្សនៈ៦ចំណុច ធ្វើបើមិនបាន១លានតោនក៏វាកៀក នឹង១លានតោនដែរ។

ចំណុចទី១-ខ្ញុំមើលឃើញថា បញ្ហាដែលយើងដោះស្រាយ គឺផ្សារភ្ជាប់រវាង កសិករមកអ្នកនាំចេញ ឬអ្នកដែលហូបអង្កររបស់យើង ដោយពេលនេះយើង បានធ្វើការផ្សារភ្ជាប់រួចហើយ។

 ចំណុចទី២-ដែលជាចំណុចសំខាន់នោះ គឺការស្វែងរកទីផ្សារថ្មី របស់អង្ករកម្ពុជា យើងមិនអាចទទួលតែទីផ្សារអឺរ៉ុបមួយទេ យើងត្រូវធ្វើការពង្រីក ទីផ្សាររបស់ឲ្យបានទូលំទូលាយ ក្រៅពីទីផ្សារអឺរ៉ុប ដោយសារតែសព្វថ្ងៃនេះ យើងនាំចេញជាង ៦០ភាគរយ ទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប ដូច្នេះអឺរ៉ុបគឺគេមានកម្រិតមួយ គេមិនមែនឲ្យយើងចេះតែចូលៗច្រើន ងាបកសិកររបស់គេផងដែរ ។ រដ្ឋាភិបាលអឺរ៉ុបគេគិតប្រជាកសិករបស់គេ។ ដូច្នេះហើយខ្ញុំយើងត្រូវតែបែរផ្សេងមករកទីផ្សារ ថ្មី ដូចជាទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក ជាទីផ្សារធំជាងទីផ្សារអឺរ៉ុបទៅទៀត បន្ទាប់មកទីផ្សារអាស៊ី យើងកុំភ្លេចចិន គឺជាប្រទេសមួយសំខាន់ដែល ធ្វើឲ្យមានការប្រែប្រួលលើ ទីផ្សារអង្ករពិភពលោក ហើយនិង សឹង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី ដែលយើងត្រូវពង្រីកបន្ថែម។

 ចំណុចទី៣-យើងត្រូវមើលសរសរបស់យើង ដោយសរសរមួយចំនួន នៅមានភាពទន់ខ្សោយ ។ សរសរទី១- កសិករ គាត់ជាជន្ទល់មួយសំខាន់ណាស់ ដែលរុញច្រាន១លានតោន ដូច្នេះហើយយើងត្រូវគាំទ្រគាត់។ គាំទ្រយើងមាន៣ចំណុចសំខាន់ទី១ -កាត់បន្ថយការចំណាយរបស់គាត់។ ទី២ ការបង្កើនការផលិតរបស់ គាត់ឲ្យបានច្រើន ។ ទី៣-ការបែងចែកថវិកាទិញស្រូវរបស់គាត់។ ៣ចំណុចនេះ គឺចូលរួមចំណែក ដើម្បីឲ្យកសិករគាត់អាច មានលទ្ធភាពបង្កើនថ្លៃផលិត មានថ្លែដើមទាប ប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រទេស ជិតខាងបាន នេះទី១។ ទី២ ធ្វើឲ្យគាត់មានលទ្ធផលិត នៅពេលមានទីផ្សារ លក់មកឲ្យយើង។ គាត់លទ្ធភាពទទួលបាន ថវិកាបានលឿន ពេលដែលគាត់ច្រូតកាត់ ហើយគាត់មានទីផ្សារភ្លាម យើងអាចទិញទុកក្នុងឃ្លាំងយើងភ្លាមៗ ។ ទី៣ចំណាយសំខាន់របស់គាត់គឺជី ។ ដូច្នេះហើយខ្ញុំគិតថា រាជរដ្ឋាភិបាល អ្នកវិនិយោគសំខាន់ត្រូវផ្តោតលើជី  ផលិតជី នាំចូលជី ដើម្បីមានតម្លៃក្នុងការប្រកួតប្រជែងកុំឲ្យមានលក្ខណៈផ្តាច់មុខ ដោយបើកទូលាយតែ ត្រូវស្ថិតក្នុងច្បាប់ របស់កម្ពុជា ព្រោះជីខ្លះធ្វើឲ្យ មហន្តរាយដល់គុណភាពអង្ករ ជាពិសេសនៅលើថ្នាក់សម្លាប់សត្វល្អិត ។ ប្រសិនបើកសិករ យើងប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតនេះ ខុសមិនបានត្រឹមត្រូវ វាប៉ះពាល់ដល់គុណភាព អង្ករយើង ។ ខ្ញុំឲ្យអ្នកនៅអាមេរិក សហគមន៍អឺរ៉ុប ដឹងថា ខ្មែរអត់មានប្រើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតខុសទេ  ហើយយើងក៏អត់មាន ប្រើជីហួសហេតុ ដែលធ្វើឲ្យខូចគុណភាពអង្ករទេ ។ យើងកំពុងតែផ្សារភ្ជាប់ មតិយោបល់ ជាមួយសហគមន៍អឺរ៉ុប អ្នកទិញ របស់យើងនៅក្រៅប្រទេសមកឲ្យកសិករ  ថាតម្លៃអ្នកឯងទិញ(អ្នកទិញបរទេស) មិនអាចថោកបានទេ កសិករយើងគាត់ធ្វើហត់ណាស់ ។ គាត់ធ្វើទម្រំាបានអង្ករនេះ គាត់ត្រូវការភ្ជួរស្រែ ស្ទូង ត្រូវការអ្វីៗជាច្រើនទៀត ដែលពេល៥ខែ គាត់ធ្វើការហត់ ដូច្នេះអ្នកឯងត្រូវតែឲ្យតម្លៃមួយសមរម្យដែរ ។ អីចឹងខ្ញុំគិតថា ការឆ្លងឆ្លើយព័ត៌មានរវាងអ្នកបញ្ជាទិញ និងអ្នកផលិតដែលជាកសិករ យល់គ្នាអំពីអង្ករកម្ពុជា និងពង្រីកបានទីផ្សារ។

ចំណុចទី៤-ខ្ញុំគិតថាយើងត្រូវតែគិតគូរផងដែរ គឺ ការផលិតម៉ាស៊ីន កិនស្រូវយើងមានច្រើន បន្ទាប់ពីមានការដាក់ចេញនូវ គោលនយោបាយ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល គឺថា មានការវិនិយោគច្រើន លើម៉ាស៊ីនស្រូវ ។ យើងមានការដំឡើងម៉ាស៊ីនកែច្នៃ ម៉ាស៊ីនកិនស្រូវច្រើនមែនទែន ដែលមានលទ្ធភាពផលិតដល់ ៣លានតោនក្នុង១ឆ្នាំ។ ដូច្នេះបញ្ហានេះវាទូលំទូលាយណាស់ ។ ប៉ុន្តែកង្វល់ទៅលើគាត់ គឺគាត់នៅមានជំនាញទាប បើប្រៀបធៀបប្រទេសជិតខាង ទិន្នផលនៃការផលិតទាប ។ ខ្ញុំឧទាហរណ៍គេអាច ផលិតបានពី៦៨ភាគរយ ទៅ ៧០ភាគរយ ចំណែកកម្ពុជាយើង ផលិតបានតែពី៦២ ទៅ៦៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ កម្រិតទាបជាងគេខ្ទង់៥ភាគរយ  ជាកម្រិតលម្អៀងធំ ដូច្នេះយើងត្រូវបង្កើនសមត្ថភាពរបស់គាត់ ពង្រឹងទិន្នផលរបស់គាត់ ឲ្យកិនបានច្រើនប្រហាក់ប្រហែលគេ  តម្លៃហ្នឹងទាបដែរ គាត់អាចបញ្ចុះតម្លៃបាន។ អីចឹងគាត់ខាតបង់ វាមានច្រើន ដែលវាប៉ះពាល់ដល់តម្លៃ។ មួយវិញទៀត សម្រាប់អ្នកផលិតដែល ជាម្ចាស់រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវផងដែរ គឺ ហិរញ្ញប្បទាន ។ យើងដឹងហើយថា ពួកគាត់ត្រូវការវិនិយោគ ទិញម៉ាស៊ីនច្រើន ហើយគាត់ខ្វះលុយក្នុងការទិញស្រូវ ដូច្នេះហើយ យើងសុំឲ្យធនាគារឯកជន រាជរដ្ឋាភិបាល ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ  ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងៗ ធ្វើការចាប់អារម្មណ៍ ក្នុងការដាក់ទុន ទិញស្រូវទុកកុំឲ្យហូរទៅប្រទេសជិតខាង ដែលធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខាតបង់ នូវតម្លៃដែលគាត់លក់បានទាប ។ យើងដឹងហើយថា ប្រទេសជិតខាង ពេលណាស្រូវយើងថោក បានគាត់ទិញ បើសិនយើងថ្លៃ អត់អាចទិញបានទេ ។ យើងដឹងថា អង្ករវៀតណាម ឥឡូវនេះថោក យើងអត់អាចប្រកួតប្រែង ជាមួយអង្ករវៀតណាម ។ ដូច្នេះម៉ាស៊ីនកិនស្រូវត្រូវតែ ទទួលបានហរិញ្ញប្បទានមួយសមរម្យ តាមលទ្ធភាពរបស់គាត់។ ចំពោះម៉ាស៊ីនកិនស្រូវផងដែរ ខ្ញុំគិតថា សូមឲ្យគាត់ដំឡើងម៉ាស៊ីនសម្ងួត គ្រប់ៗគ្នា បើសិនអត់ម៉ាស៊ីនសម្ងួតទេ គុណភាពអង្កររបស់យើងកាន់តែថយ ទាបដែលជាប្រហាក់ប្រហែលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។ យើងអត់ចង់ឲ្យដូច មីយ៉ាន់ម៉ា ទេ មីយ៉ាន់ម៉ា គេនៅទាបជាងយើង ។ មីយ៉ាន់ម៉ា ឥឡូវនេះគឺជាដៃគូ ប្រកួតប្រជែងថ្មីរបស់កម្ពុជា ទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប ដោយសារតែគេរួចពន្ធ ក៏ប៉ុន្តែគេនៅមានលក្ខណៈទន់ខ្សោយ ដោយសារតែគេ ខ្វះឧបករណ៍ច្រើន ជាពិសេសទៅលើម៉ាស៊ីសម្ងួត ម៉ាស៊ីនកែច្នៃ ពូជស្រូវ ជាដើម។

ចំណុចទី៥-ដែលខ្ញុំគិតថានេះគឺជារដ្ឋាភិបាល ម្តងត្រូវតែចាត់វិធានការ ទៅលើការផ្សព្វផ្សាយពូជ យើងដឹងហើយថាពូជគឺជាគន្លឹះ សំខាន់ណាស់ ដើម្បីលើកតម្លៃអង្ករឲ្យបានខ្ពស់ បើសិនយើងមិនប្រើពូជ ដែលមិនត្រឹមត្រូវតាមទីផ្សារ តម្លៃលក់បានទាបហើយ គាត់អាចខាតបង់ច្រើន នៅពេលដែលគាត់លក់ ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែធ្វើការ ពិភាក្សាជាមួយវិស័យឯកជន ពិសេសក្រសួងកសិកម្ម តើតម្រូវការពិភពលោក ដែលគេត្រូវការរាល់ថ្ងៃហ្នឹង គឺគេត្រូវការពូជអី? ហើយអង្ករប្រភេទយ៉ាងម៉េច ហើយបន្ទាប់មកត្រូវ យកទៅផ្សព្វផ្សាយទៅ កសិករប្រើតាមហ្នឹង ហើយខ្ញុំគិតថារាល់ថ្ងៃនេះ ត្រូវការអង្ករក្រអូបដែល ជាបញ្ហាសំខាន់ទីមួយ ប៉ុន្តែសូមឲ្យប្រើពូជសុទ្ធ យើងអត់អាចយកពូជ១០ឆ្នាំ ហើយមកទៅប្រើសម្រាំងទុក ទៅប្រើឆ្នាំក្រោយគឺអត់ទេ។ សុំឲ្យគាត់ដូរពូជពីរាជរដ្ឋាភិបាល ដែលបានផលិត។ មួយវិញទៀត អង្ករតាមទីផ្សារ គឺអង្ករគ្រាប់វែង ឬគេហៅថាអង្ករអ៊ីអ៊ែរ ដែលមានរយៈពេលបីខែ។ អាហ្នឹងខ្ញុំឯកភាពថាបើសិន ជាកសិករគាត់រវល់ គាត់ដាំតែពីរខែកន្លះ គាត់ច្រូតហើយដាំទៀតពីរខែកន្លះ គាត់ច្រូតទៀត អង្ករនេះហើយ គឺតម្លៃទីផ្សារពេញ។ ទីផ្សារយើងត្រូវការអាហ្នឹងខ្លាំងមែនទែន ក៏ប៉ុន្តែគាត់បែរជាប្រឹង ដាំទៅលើអង្ករដែលមានរយៈ ពេលប្រាំខែប្រាំមួយខែ ធ្វើឲ្យគាត់ចំណាយខ្ពស់មែនទែន ដូច្នេះតម្លៃស្រូវរបស់គាត់ ខ្ញុំគិតថាវាថោកណាស់ អាចស្មើជាមួយតម្លៃដែល គេផលិតត្រឹមតែពីរខែកន្លះ ដោយសារតែទីផ្សារគេអត់ត្រូវការ ដោយសាអង្កររបស់យើង អត់មានកម្រិតប្រវែង ត្រឹមត្រូវស្តង់ដា ដែលគេត្រូវការ។  អង្ករដែលយើងប្រើ ពេលវេលាយូរហើយអត់ត្រូវខ្នាត់ យើងអត់អាចលក់បាន អត់ត្រូវគុណភាព អត់ត្រូវមានលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ ចំនួនច្រើនទៀត ដែលយើងអត់អាចយកបាន ។ អីចឹងរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសក្រសួងកសិកម្ម យើងគួរតែមានការជជែក បន្ទាន់ដើម្បីជួបជុំវិស័យអ្នកនាំចេញ ជាពិសេសក្រុមហ៊ុនដែល នាំចេញអង្ករទាំងអស់ ជជែកគ្នា តើយើងត្រូវការផលិត ផ្សព្វផ្សាយអង្ករអី ពូជអី ដល់កសិករហើយពេលនោះ ខ្ញុំជឿរថាក្រុមហ៊ុនទាំង អស់គាត់នឹងបញ្ជារទិញ ព្រោះគាត់ត្រូវការ។ សព្វថ្ងៃនេះយើង សោកស្ដាយដែរ យើងនៅសល់បី បួនលានតាន ប៉ុន្តែសួរថាអង្ករដែលត្រូវ តាមទីផ្សារមានទិច ហើយវាធ្វើឲ្យពេលខ្លះ យើងអត់មានលុយទិញទៀត វៀតណាមឬក៏ប្រទេសជិតខាង គេទិញអស់ អីចឹងធ្វើឲ្យយើងអត់មានអីនាំចេញ ។ ដូច្នេះហើយយើងត្រូវផ្សព្វផ្សាយពូជទីផ្សារឲ្យបានច្រើន។

សម្រាប់ចំណុចទី៦ ចុងក្រោយ ខ្ញុំគិតថាបញ្ហាសំខាន់ ដែលយើងគួរតែធ្វើ គឺ Networking (បណ្ដាញការងារ) យើងអត់អាចនៅឯកកោរបានទេ។ ប្រទេសកម្ពុជាយើងត្រូវកាដៃគូ ដែលជាអ្នករកស៊ីអង្ករ ដូចគ្នាវិនិយោគ អីចឹងត្រូវការដៃគូវិនិយោគ ក្នុងហ្នឹងដែរ គឺប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក៏ត្រូវចូល រួមដើម្បីផ្សព្វផ្សាយដល់ កសិករឲ្យបានយល់ដឹងបញ្ហានេះ។  Networking ទី២ គឺក្នុងប្រទេសយើងត្រូវតែចង ក្រងក្រុមមួយឲ្យបានរឹង មាំសព្វថ្ងៃនេះ យើងបានដឹងហើយថា រដ្ឋាភិបាលនឹងបង្កើត សហព័ន្ធថ្មី ដូច្នេះខ្ញុំគិតថាឲ្យសហព័ន្ធនេះរឹងមាំ ជាសំឡេងតែមួយ ជាចង្កឹះមួយបាច់ ហើយបន្ទាប់មកយើង នឹងប្រើប្រាស់សហព័ន្ធថ្មី ដែលបានបង្កើតឡើងនេះ ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព បញ្ជូនព័ត៌មានដល់កសិករ បញ្ជូនព័ត៌មានដល់អ្នកផលិត ដែលជាអ្នកកែឆ្នៃ ម្ចាស់ម៉ាស៊ីនស្រូវ អ្នកដែលនាំចេញ អ្នកដែលបញ្ជាទិញ ៤ ផ្នែកនេះ គឺដើតួសំខាន់ណាស់ ។ ទាំងបួនផ្នែកហ្នឹងត្រូវយល់គ្នា ដូច្នេះហើយគឺយើងត្រូវតែធ្វើជា Network ដើម្បីឲ្យទាំងផ្នែកបួនហ្នឹង ខិតជិតគ្នា។  បន្ទាប់មកយើងដើរទៅបង្កើន សមត្ថភាពដល់កសិករយើង ឲ្យបានយល់អំពីការដាំដុះ បច្ចេកទេសនៃកាដាំដុះ ឲ្យបានទិន្នផលខ្ពស់ ការប្រើប្រាស់ទឹក ការប្រើប្រាស់ជី ឲ្យតាមកម្រិតបទដ្ឋានស្តង់ដារ អន្តរជាតិ កុំឲ្យលើសលុប កុំឲ្យប៉ះពាត់គុណភាពអង្ករ ហើយបន្ទាប់មក យើងពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការ រវាងសមាគម ហើយនឹងអង្គការឬក៏ស្ថាប័ន ដែលរកស៊ីអង្ករដែរ។  នៅក្រៅប្រទេស គឺមិនអាចគេចផុតទេ យើងត្រូវតែធ្វើការពង្រឹងទំនាក់ទំនង ជាបន្តបន្ទាប់ព្រោះគោលនយោបាយ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាថ្មីៗនេះ ប្រទេសថៃថ្មីៗនេះ គំហុកខ្លាំងធ្វើឲ្យអ្នកទិញមួយចំនួន ងាកទៅខាងគាត់ដូចនេះ វាជាពេលវេលាដែលត្រូវពង្រឹងគាត់។ ពង្រឹង គឺត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយថា អង្ករកម្ពុជា គឺមិនមានភាពប៉ះពាល់ ដល់សុខភាពទេ គឺអត់មានគីមីអត់មានសារធាតុ ពុលដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ដល់អ្នកហូបរយៈពេលយូរ។ ដូច្នេះខ្ញុំគិតថានេះ គឺជាពេលវេលាពីរឆ្នាំដែល យើងធ្វើបាន បើយើងអាចធ្វើបានហើយយើង អាចមានសង្ឃឹម នឹងការងាកទៅ បានមួយលានតានអាច មានសង្ឃឹមមិនទាន់ហួសពេលទេ។ យើងនៅសល់ពេលវេលា ប៉ុណ្ណឹងស្ទើរថា យើងអាចទាន់បើសិនយើង អាចកែទាំងអស់គ្នា ហើយខ្ញុំជឿថារដ្ឋាភិបាលអណត្តិទីប្រាំនេះ គឺគាត់មានចេតនាមួយ ពិតប្រាកដក្នុងការកែទម្រង់ បញ្ហាស្រូវអង្ករនេះ ហើយខ្ញុំសាទរចំពោះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្តី្រថ្មីអាណត្តិនេះ ដែលបានប្រកាសអត់ យកពន្ធនឹងបានបើកទូលំទូលាយ សម្របសម្រួលកានាំចេញឲ្យ បានភាពងាយស្រួល ដើម្បី ជាការកាត់ចំណាយថ្លៃដើម បានច្រើនដែលយើងប្រឈម។

សយ សុភាព ៖ ខាងអ្នករកស៊ីក្នុងវិស័យស្រូវ អង្ករ សំណូមពរឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាល ជួយសម្រួលនេះ សម្រួលនោះ ប៉ុន្តែចំពោះលោកអ្នកនាំចេញ តើមានភាពស្មោះស្រង់ ជាមួយកសិករវិញទេ ?

សុង សារ៉ន ៖ នៅយោបល់ ដែលបានលើកឡើងនេះ។ យើងមិនអាចទុកឲ្យ កសិករអយុត្តិធម៌មិនទទួល បាននូវភាពត្រឹមត្រូវ ដែលហៅថាតម្លៃមិនសមរម្យបានទេ ដូច្នេះនេះហើយ សហព័ន្ធថ្មី ដែលអាចជាស្ថាប័នថ្មីមួយ ជាអ្នកចាំមើលពីលើបញ្ហានេះទៀតថា តើក្រុមហ៊ុនដែលជា សមាជិករបស់ខ្លួន បានធ្វើអ្វីត្រឹមត្រូវទេ  មានក្រមសីលធម៌ត្រឹមត្រូវទេ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនខ្ញុំ យើងបានចុះហត្ថលេខា មិនត្រឹមតែក្រមសីលធម៌ក្នុងស្រុកទេ យើងបានចុះដល់អន្តរជាតិទៀត យើងមិនមានការ បោកប្រាស់ ដល់អ្នកបញ្ជាទិញ អ្នកដែលហូបចុក យើងទទួលខុសត្រូវក្នុងការងារហ្នឹង។ យើងបានចុះហត្ថលេខា ទទួលខុសត្រូវ ក្នុងក្រមសីលធម៌លើរឿងរ៉ាវមួយណា ដែលកើតឡើងដោយចេតនារបស់យើង ប៉ុន្តែសម្រាប់រឿងអចេតនា យើងមិនអាចទទួលខុសត្រូវបានទេ តែបើរឿងចេតនាយើងទទួល ខុសត្រូវច្បាប់នៅប្រទេស គេយើងទទួលខុសត្រូវ ដល់អ្នកដែលប្រើអង្កររបស់យើងដែរ ។ ដល់ពេលហើយ ដែលយើងត្រូវធ្វើអីចឹង យើងអត់អាចទុកអាហ្នឹងបន្ថែមមួយឆ្នាំ ហើយមួយឆ្នាំទៀតទេ ដូច្នេះហើយធ្វើឲ្យកសិករគាត់អស់ ទឹកចិត្តក្នុងការធ្វើមួយឆ្នាំៗគាត់ផលិតធ្វើអី គាត់ទៅធ្វើការនៅថៃទៅពីព្រោះ ឥឡូវធ្វើអីបើលក់បានថោក អីចឹងគាត់អត់ចង់ធ្វើគាត់ទៅ ធ្វើការនៅស្រុកថៃគាត់បានលុយចំណូលគួរសម។ យើងត្រូវតែចាប់ផ្តើមអំពី ក្រមសីលធម៌របស់ អ្នករកស៊ីអង្ករឲ្យមានក្រមសីលធម៌ដែរ ។  ហើយថ្មីៗនេះយើងបាន ចុះហត្ថលេខារួមមួយ ទៅលើការចុះក្រមសីលធម៌ រវាងអ្នកនាំចេញកម្ពុជា និងសហគមន៍អឺរ៉ុប ពីព្រោះយើងសន្យាថាអង្ករ ដែលយើងបញ្ចូនទៅនេះ ពិតជាអង្កររបស់កម្ពុជាពិតប្រាកដ មិនមែនជាអង្កររបស់ប្រទេសជិតខាង ដាក់មកដើម្បីឲ្យបាន CO (វិញ្ញបណ្ណបត្រសំគាល់ ប្រភពដើមទំនិញ) យើងឲ្យបានរួចពន្ធទេ ដូច្នេះយើងបានចុះហត្ថលេខារួចហើយ។

សយ សុភាព ៖ យើងខ្លាចថាបាវអង្ករ គេតែគ្រាប់អង្ករខ្មែរ។ លោកមានករណីនេះទេ ថាអង្ករខ្មែរយើងល្អសោះ ក៏ប៉ុន្តែដើម្បី Brand Name ទៅយកឈ្មោះប្រទេសក្បែរខាង ឫក៏ឈ្មោះប្រទេសផ្សេង យកមកដាក់ហើយថា អង្កររបស់គេ តើមានទេ?

សុង សារ៉ន ៖  ដោយសារតែករណីមួយចំនួន យកប្រទេសថៃ និយាយឲ្យចំតែម្តងទៅ គាត់(ក្រុមហ៊ុន) យកអង្ករយើងដាក់ស្លាកគេ។ យើងដឹងហើយថា គោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាល ទើប មាននៅឆ្នាំ២០០៩ ដែលយើងផ្អើលខ្លាំងមាសស របស់យើងហ្នឹងដូច្នេះសួរថា ក្នុងស្រុកយើងជ្រួតជ្រាបខ្លាំង ប៉ុន្តែនៅក្រៅប្រទេសគាត់ ទើបតែទទួលស្គាល់ថា កម្ពុជាពិតជា មានអង្ករល្អមែន ទន្ទឹមដែរថៃជាង ២០ឆ្នាំហើយ ដែលគេឈរ នៅលើទីផ្សារគេស្គាល់ថាថៃ ដូច្នេះហើយគេឃើញអង្ករខ្មែរ យើងល្អណាស់។ ខ្ញុំគិតថាខ្ញុំនិយាយចំៗ ទៅនៅពេល យកទៅលក់នៅស្រុកគេ Make in Thailand អានេះហើយដែលជា កង្វល់មួយសំខាន់ណាស់ ។ នេះ Networking ខ្ញុំចង់ពន្យល់ប្រាប់ថា អង្ករខ្មែរមានគុណភាពល្អ ល្អជាងថៃ ។ ខ្ញុំឧទាហរណ៍ ការពិនិត្យ DNA ថៃគេនិយាយឡើងថា គេមានសុទ្ធខ្ពស់ណាស់ បាន៩០ភាគរយ៩២ ភាគរយជាដើម កុំភ្លេចអង្ករខ្មែរយើងដាំត្រឹមត្រូវ បានដល់ទៅ៩៥ភាគរយ ។ ខ្ញុំបានធ្វើតេស្តគ្រប់ខេត្ត កំពង់ចាម,បាត់ដំបង, ព្រៃវែង, កំពង់ស្ពឺ,ខេត្តពោធិ៍សាត់ យើងតេសពីភាពសុទ្ធនៃគុណភាព របស់យើងហើយ បើសិនជាថៃគេប្រើការ ដាក់ពិន្ទុទៅលើការកំណត់លើភាពសុទ្ធ យើងដូចគ្នាគេ ១៨យើង១៨ដែរ។ ដូច្នេះយើងគិតថា យើងអត់ចាញ់គេទេ ចំណុចនេះហើយ ដែលទីផ្សារអឺរ៉ុប គេមានទំនុកចិត្តលើកម្ពុជា ហើយក៏ដល់ពេលហើយដែលកម្ពុជា ស្វែងរកទីផ្សារថ្មីក្រៅពីអឺរ៉ុប ពីព្រោះយើង៤ឆ្នាំហើយទៅអឺរ៉ុប រហូតដល់យើងអត់ដឹងថា ការអនុគ្រោះពន្ធ យើងនឹងរួចពេលណាទេ។ គេនឹងយកពន្ធយើងវិញដូច្នេះយើង ដល់ពេលវេលាត្រូវរកទីផ្សារថ្មី ដែលខ្ញុំគិតថានេះបញ្ហា ចំបងទីមួយ ដែលត្រូវដោះស្រាយ គ្រឹះទី១ដែលអ្នកនាំចេញ ត្រូវគិតរកទីផ្សារថ្មីក្រៅ ពីទីផ្សារអឺរ៉ុប ដើម្បីត្រៀមខ្លួន យើងដឹងហើយថា២-៣ឆ្នាំ ទៀតប្រទេសយើង នឹងក្លាយជាប្រទេសមួយ ដែលរួចផុត ពីភាពក្រីក្រយើងអាចរួចផុត យើងមិនអាចមានសង្ឃឹមថា បានបន្តអនុគ្រោះពន្ធបានទៀតទេ យើងនឹងអាចប្រកួតប្រជែង ជាមួយថៃដែលរឹងមាំជាងយើង ។

 សយ សុភាព៖ ខ្ញុំចង់សួរមួយទៀតថា ទាក់ទងរដ្ឋាភិបាលថ្មីៗនេះ បានអនុញ្ញាតឲ្យវិស័យឯកជន ស្រូវអង្ករបោះឆ្នោតរើសប្រធាន។ ខ្ញុំចង់ដឹងថាតើសហព័ន្ធស្រូវ អង្ករ និងគិតគូរតែពីរឿងសហព័ន្ធ តើមានបានគិតពីកសិករទេ ហើយសហព័ន្ធដែលបង្កើតចេញ គួរតែមានសមាជិកដែល តំណាងដោយកសិករនៅក្នុងហ្នឹងទេ ហើយមនុស្សប្រភេទណា ដែលត្រូវបោះឆ្នោតនោះ ?

សុង សារ៉ន៖ មែនហើយ ដោយសារតែ អាណត្តិថ្មីរាជរដ្ឋាភិបាល គាត់មានបំណងកំណែទម្រង់ ហើយចុះវិស័យឯកជន យើងត្រូវការកំណែទម្រង់ដែរ ដូច្នេះហើយខ្ញុំគិតថា សហព័ន្ធថ្មីកើតឡើងនេះ១០០ភាគរយ ត្រូវតែមានតំណាង ប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមយើង ហៅថាសហករ ឫសហគមន៍កសិករ យើងមានតំណាងគាត់មក ដើម្បីចូលរួមជាសំឡេងមួយ។ ខ្ញុំសប្បាយចិត្តមែនទែន ខ្ញុំអាចផ្តល់ព័ត៌មានឲ្យគាត់បាន។ សព្វថ្ងៃនេះយើងដោះស្រាយ ដោយឡែកអត់មានការ ទំនាក់ទំនងជាមួយកសិករទេ។

សយ សុភាព ៖ កិច្ចប្រជុំរវាងគណរដ្ឋមន្ត្រី ជាមួយវិស័យឯកជន ហើយវិស័យឯកជនលើកឡើង បារម្ភពីការនាំចេញអង្ករលំបាក ប៉ុន្តែខ្ញុំកត់សំគាល់ថា អត់បានឃើញលើកពីការលំបាក របស់កសិករទាល់តែសោះ ថាតើកសិករគ្នាលំបាកបែបណា ហេតុអីបានជាតំណាងនោះមិននិយាយពីកសិករ ?

សុង សារ៉ន ៖ បានដូច្នេះហើយ បានជាខ្ញុំគិតថាពីមុន យើងដើរខុសត្រង់នេះបន្តិច ឥឡូវនេះ ខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់តែម្តងខ្ញុំបាន ធ្វើរួចហើយនៅសហរដ្ឋអាមេរិករួចហើយ ខ្ញុំទើបធ្វើហើយថ្មីៗនេះដូច្នេះ ខ្ញុំលក់អង្ករបាន១ខែបានជិត១០ទូ(កុងតឺន័រ) យើងចេញធំណាស់ធម្មតា យើងចេញតែ២ទូទេ ប៉ុន្តែបើយើងនាំចេញទំហំប៉ុននេះ បើសិនអត់មានការគាំទ្រ យើងដួលទី១ -ខ្ញុំពន្យល់អ្នកទិញ ។ យើងចាក់ Sport ឲ្យគាត់មើលកសិករខ្មែរលំបាកណាស់ ផលិតកម្ម៤ខែកន្លះ ផលិតចេញមកខ្ញុំចុះ ថតទាំងអស់ តាំងពីការដែលគាត់ចុះភ្ជួរស្រែ ដោយគោ តាំងពីការស្ទូង ដកសំណាប់ ច្រូតកាត់ បោកបែនទុកដាក់ ៥ខែនេះគាត់លំបាកណាស់ តើក្នុង១ហិចតា គាត់បានតែចំនួន២តោនអីចឹង សួរថាបើឲ្យតម្លៃគាត់ប៉ុណ្ណឹង គាត់អាចរស់បានទេ នេះហើយបានជាខ្ញុំដាក់ឈ្មោះថា “អង្ករស្រុកខ្ញុំ” បង្ហាញអីចឹងអ្នកដែលបញ្ជា ទិញភាគច្រើន គឺខ្មែរនិងប្រទេសជិតខាងអាស៊ី ដែលគាត់ដឹងពីខ្មែររបៀបរស់ នៅប្រហាក់ប្រហែល ខ្មែរធ្លាប់លំបាក ដូចយើងគាត់ហ៊ានទិញតម្លៃ ប្រហាក់ប្រហែលថៃយើង អត់លក់ក្រោមថៃទេ យើងលក់ប្រហាក់ប្រហែលថៃ ក៏គាត់នៅតែទិញយើងដែរ ។ ក៏ប៉ុន្តែអង្ករមានគុណភាពមិន មែនអង្ករអត់មានគុណភាពទេ ដោយសារតែយើងធ្វើតាម បទដ្ឋានត្រឹមត្រូវ យើងមានគុណភាពប្រកួតប្រជែង ជាមួយថៃបានដូច្នេះយើងអាចដាំឲ្យគាត់ភ្លក្សថានេះ ជាអង្ករកម្ពុជាដែលកសិករផលិតកម្មនេះ ជាអង្ករថៃឥឡូវអ្នកឯង អាចភ្លក្សបាន យើងធ្វើ កម្មវិធីដាំបាយ (Cooking Event) ខ្ញុំក៏សរសើរទៅដល់ឯកឧត្តម ស៊ុន ចាន់ថុល ដែលគាត់បានធ្វើ Cooking Event ជាគំរូ ។ ថ្មីៗនេះលោកបានធ្វើ Cooking Event ចម្អិនម្ហូបឲ្យស្ថានទូតអឺរ៉ុប ឲ្យស្ថានទូតផ្សេង បានហូប យើងដូចគ្នាយើងអ្នកនាំ ចេញត្រូវធ្វើដែល យើងត្រូវឲ្យអ្នកចង់ទិញអង្ករភ្លក្សនេះ អង្ករកម្ពុជាអ្នកហូបទៅ មានរសជាតិដូចម្តេច? ហើយតម្លៃប៉ុននេះប្រកួត ប្រជែងបានខ្ញុំគិតថា ជាបញ្ហាជោគជ័យមួយដែល យើងកំពុងតែធ្វើហ្នឹង ប្រហែលជា៣ខែហើយ យើងទទួលបានការគាំទ្រ ដែលក្នុងមួយថៃ្ងអាស៊ាន store មួយគាត់អាចបញ្ជាទិញ រហូតដល់ជាង១០០បាវ ។ ១បាវ  ២២គីឡូក្រាម ទំហំមួយធំលក់បានជាង២តោន ក្នុង១ថ្ងៃ ដូច្នេះយើងទទួលបានការគាំទ្រ កាន់តែ ខ្លាំង ដែលបង្ហាញថាអង្ករកម្ពុជាយើងមិនអន់ទេ ប៉ុន្តែត្រូវការកំណែទម្រង់វិស័យឯកជនផងដែរ ។ យើង មិនអាចពេលវេលាចាំយក ចំណេញពីគាត់ទេ យើងត្រូវគិតគូរដែរលើបញ្ហា ពន្យល់អ្នកប្រើប្រាស់ឲ្យបាន យល់ហ៊ានទិញតម្លៃថៃ្ល អ្នកខ្លះគាត់សុខចិត្តលក់ថោកគាត់ ទៅសង្កត់កសិករឲ្យលក់ទាប ប៉ុន្តែអ្នកដែល ទិញពីយើងគាត់លក់ថ្លៃអីចឹង ហើយដែលខ្ញុំចង់និយាយថា៣នាក់ហ្នឹង ត្រូវជជែកគ្នាអត់អាចលាក់ព័ត៌ មានបានទេ យើងត្រូវតែលក់ថ្លៃអត់អាចលក់ ថោកបានទេគុណភាពល្អ ។

សយ សុភាព៖ អរគុណដល់លោក ដែលបាន ផ្តល់ព័ត៌មានសំខាន់ជាពិសេស គឺលោកបានគិតគូរ ពីបញ្ហាកសិករចំណុចនេះសំខាន់ណាស់ ព្រោះយើង៨០ភាគរយ ជាកសិករ ដែលផលិតដូច្នេះខ្ញុំសង្ឃឹម ថា ក្រុមហ៊ុនរបស់លោក និងបន្តសិ្នទ្ធជាមួយកសិករនេះ ។ ខ្ញុំអរគុណលោក ដែលបានផ្តល់ពេល វេលាចូលរួមក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍នេះ៕

បទសម្ភាសន៍៖ ៦ចំណុចត្រូវគិតគូរ ដើម្បីសម្រេចបាន ការនាំចេញអង្ករ ១លានតោនឆ្នាំ២០១៥ (មានវីដេអូ)

E-mail Print PDF

ភ្នំពេញ៖ អង្ករកម្ពុជាត្រូវបាន រាជរដ្ឋាភិបាល ចាត់ទុកថា ជាមាសស ។ មាសស ដែលកំពុងត្រូវបាន យកចិត្តទុកដាក់ ជំរុញពាណិជ្ជកម្ម នាំចេញឲ្យបាន១លាន តោននៅឆ្នាំ២០១៥ ដែលគិតមកដល់ពេលនេះ នៅសល់ពេលជិត២ឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះ។ កាលពីឆ្នាំ២០១៣ កន្លងទៅ កម្ពុជាអាចនាំចេញ អង្ករបានជាង ៤០ម៉ឺនតោន, បើទោះជានៅសល់ ៦០ម៉ឺនទៀតបានគ្រប់ ១លានតោនក៏ដោយ ក៏អ្នកនាំចេញអង្ករអះអាងថា គោលនយោយបាយ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលអាច នឹងសម្រេចបានតាមផែនការ ឬអាចកៀកនឹងចំនួន១លានតោន ប្រើសិនគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធគិតគូរ លើបញ្ហាចំនួន៦ចំណុច។

ខាងក្រោមនេះ គឺជាកិច្ចសម្ភាសន៍ រវាងលោក សយ សុភាព អគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌល ព៍ត៌មានដើមអម្ពិល ជាមួយលោក សុង សារ៉ន ប្រធានក្រុមហ៊ុន AMRU Rice  ដែលជាក្រុមហ៊ុន នាំចេញអង្ករដ៏ ធំមួយរបស់កម្ពុជា ៖

សយ សុភាព៖ ជាដំបូងសូមលោក សុង សារ៉ន ធ្វើការណែនាំខ្លួន ក៏ដូចជាបង្ហាញពី ប្រវត្តិក្រុមហ៊ុនរបស់លោក?

សុង សារ៉ន៖ ខ្ញុំបាទឈ្មោះ សុង សារ៉ន ប្រធានក្រុមហ៊ុន AMRU Rice Cambodia  ដែលធ្វើការវិនិយោគរកស៊ី ស្រូវ អង្ករ ចាប់តំាងពីឆ្នាំ ២០០៩ ហើយយើងមិនមែនទើបតែរក ស៊ីនោះទេ គឺយើងចាប់ផ្តើមរកស៊ីតាំងពីឪពុកម្តាយ ដែលគេហៅថាដំណរពូជ ដែលពួកគាត់បានកិនអង្ករ លក់នៅក្នុងស្រុក ក៏ប៉ុន្តែកាលពីឆ្នាំ ២០០៩ យើងបានឮ ពីគោលនយោបាយ របស់រដ្ឋាភិបាលតាមរយៈសារព័ត៍ មានដើមអម្ពិល បាននិយាយពីគោលនយោបាយអង្ករ គឺជាមាសស។ ដូច្នេះហើយធ្វើឲ្យខ្ញុំជាក្មេងជំនាន់ ក្រោយមានការចាប់អារម្មណ៍ យ៉ាងខ្លាំងទៅលើបញ្ហាស្រូវអង្ករ  ហើយក៏ចាប់ផ្តើមចុះឈ្មោះជាក្រុមហ៊ុន នំាចេញ ហើយក៏បានសាកល្បងនំាចេញ នៅឆ្នាំ ២០០៩ ដើមខែ វិច្ឆិកា។ នៅឆ្នាំ ២០១០ យើងមានការគាំទ្រខ្លាំងជាពិសេសគឺទីផ្សារ អឺរ៉ុបដែលជាទីផ្សារសំខាន់ សម្រាប់អង្ករកម្ពុជា។ យើងបានលក់ទៅប្រទេស បារំាងជាប្រទេសទី១ បន្ទាប់មកយើងពង្រីកការនំា ចេញទៅប្រទេសសហគមន៍អឺរ៉ុបជាង ១៧ប្រទេស ផ្សេងៗទៀត។ នៅឆ្នាំ ២០១១ ខាងក្រុមហ៊ុន AMRU Rice  យើងបានសម្រេចធ្វើការវិនិយោគលើការដំឡើងម៉ាស៊ីន កិនស្រូវ ដើម្បីតម្រូវការទីផ្សារអន្តរជាតិ យើងបានធ្វើការដំឡើងម៉ាស៊ីន ដែលមានសមត្ថភាពអាចកិន បាន១០ តោនក្នុងមួយម៉ោង ដែលយើងអាចផលិត បានពីរវេនក្នុងមួយថ្ងៃ យើងអាចផលិត បាន៣០០០តោនក្នុងរយៈពេល១ខែ។ សព្វថ្ងៃនេះក្រុមហ៊ុន AMRU Rice  យើងមានកម្មករ កម្មការិនីដែលជា នយោជិក ដែលបានបម្រើ ការងារនៅក្នុងរោងចក្រចំនួន ៩០នាក់ដែលបានបម្រើនៅក្នុងមូលដ្ឋានៅទំនប់កប់ស្រូវ សង្កាត់ គោករការ ខណ្ឌពោធ៍សែន រាជធានីភ្នំពេញ។ ហើយរហូតមកដល់ពេល នេះយើងក៏មានបុគ្គលិក សរុបចំនួន ១២០នាក់ដែលកំពុងបម្រើការងារ ហើយទាំងបុគ្គលិក ទាំងកម្មករត្រូវបានប្រាក់បៀរវត្សន៍សមរម្យ ដើម្បីឲ្យគាត់អាចធ្វើ ការងារនៅស្រុកខ្មែរបាន មិនចាំបាច់ទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃទេ។ ក្រុមហ៊ុន AMRU Rice  យើងបានការគាំទ្រខ្លាំង ពីសំណាក់អ្នកបញ្ជាទិញ ពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយដោយសារ តែគុណភាព យើងល្អ។ យើងបានពង្រីកទីផ្សារ ទៅដល់ប្រទេសអាស៊ី ជាពិសេសយើងបាន លក់នៅប្រទេសចិន និងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ថ្មីៗនេះ ហើយក៏មានការគាំទ្រខ្លាំងណាស់ដែរ ពីប្រទេសអាមេរិក ដែលកំពុងចាប់អារម្មណ៍ លើក្រុមហ៊ុន AMRU Rice  ។

ជាលទ្ធផលនៅឆ្នាំ ២០១០ យើងបាននំាអង្ករ ជាង ២០០០តោន។ នៅឆ្នាំ ២០១១ យើងចេញបាន ១,៦ម៉ឺនតោន។ ឆ្នាំ ២០១២ យើងបាននំាចេញ២ម៉ឺនតោន ។ ឆ្នាំ ២០១៣ យើងបានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនធំក្នុងការនំាចេញអង្ករពីកម្ពុជា រហូតដល់ ៥,៣ម៉ឺនតោន ជាកំណើនដល់ធំហើយ ភាគច្រើនបាននំាចេញទៅ អឺរ៉ុប និងបានបើកទីផ្សារនៅអាស៊ី ដូចជាប្រទេស សឹង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី ហើយប្រទេសចិន ដែលជាទីផ្សារធំ នៅអាស៊ី គឺជាទីផ្សារធំលេខមួយ លើពិភពលោក បន្ទាប់មក គឺអាហ្រិក ។ អីចឹងហើយទើបយើងសប្បាយ ចិត្តចូលទីផ្សារអាស៊ីបាន។

សយ សុភាព ៖ សម្រាប់ការ ទំនាក់ទំនងនៅក្រៅ តើលោកបានដើរទៅ ប្រទេសណាខ្លះ?

សុង សារ៉ន៖ សម្រាប់ខ្ញុំគឺបានដើរទៅ ក្រៅប្រទេសជាច្រើន តាំងពីឆ្នាំ ២០១០ ។ យើងបានដឹងអំពីតម្រូវការ របស់អ្នកបញ្ជាទិញ អំពីគុណភាព អំពីប្រភេទនៃអង្ករដែល គាត់ត្រូវការ។ ដោយឡែកនៅអាស៊ីយើងក៏បានបើកទីផ្សារបាននេះ គឺយើងដឹងពីប្រភេទ អង្ករគាត់បញ្ជាទិញ ជាពិសេសអង្គរ ផ្គាម្លិះ គឺមាសស របស់កម្ពុជា ។ យើងដឹងហើយថាអង្គរកម្ពុជា បានឈ្នះរង្វាន់ពីរឆ្នាំជាប់គ្នា កាលពីឆ្នាំ ២០១២ នៅកោះ បាលី ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី និងឆ្នាំ ២០១៣នៅ ហុងកុង ដែលខ្ញុំបានចូលរួមនៅក្នុងវេទិកា ដែលបានជជែកអំពី តម្លៃអង្គរនៅក្នុងពិភពលោក។

សយ សុភាព ៖ តើតម្លៃនៃការនំាចេញ អង្ករទៅលក់នៅប្រទេស ក្រៅមានតម្លៃយ៉ាងម៉េចដែរ?

សុង សារ៉ន៖ អង្ករកម្ពុជា ត្រូវបានចាត់ទុកថាប្រភេទអង្ករល្អ ដែលកាលពីមុន យើងលក់ថោក ជាងអង្កររបស់ថៃ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះយើង លក់បានថ្លៃជាងអង្កររបស់ថៃវិញ ។ អង្ករក្រអូបរបស់យើង អាចលក់បាន៨៩០ ទៅ៩១០ដុលា្លរសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងមួយតោន ហើយអង្ករធម្មតា បាន៤៤០ដុលា្លរ ក្នុងមួយតោន។ យើងដឹងហើយថា រដ្ឋាភិបាលថៃបាន បញ្ចេញស្តុកអង្ករចាស់ របស់គាត់ ដែលនៅសល់ជាង១២លានតោន ដូច្នេះហើយគាត់ទម្លាក់តម្លៃ យ៉ាងកំហុកជាង៣០០ដុលា្លរ ក្នុងមួយតោនថោកជាង យើងខ្លាំងមែនទែន។ ប៉ុន្តែនេះគឺជាការគំរាមកំហែង នូវគោលនយោបាយ១លាន តោនរបស់យើង ពីព្រោះយើងហាក់បីដូចជា បាត់ទីផ្សារដែលយើងកំពុងពង្រីកនៅអាស៊ី ។

សយ សុភាព ៖តើសម្រាប់គោលនយោបាយ១ លានតោនក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ តើវាអាចទៅរួចទេ?

សុង សារ៉ន៖ ជាទូទៅ ការនំាអង្គរ១លានតោននេះវាហាក់បី ដូចជាកៀកបន្តិច មិនដល់២ឆ្នាំផង ប៉ុន្តែតាមទស្សនៈរបស់ ខ្ញុំនៅមានលទ្ធភាព សម្រាប់ទស្សនៈ៦ចំណុច ធ្វើបើមិនបាន១លានតោនក៏វាកៀក នឹង១លានតោនដែរ។

ចំណុចទី១-ខ្ញុំមើលឃើញថា បញ្ហាដែលយើងដោះស្រាយ គឺផ្សារភ្ជាប់រវាង កសិករមកអ្នកនាំចេញ ឬអ្នកដែលហូបអង្កររបស់យើង ដោយពេលនេះយើង បានធ្វើការផ្សារភ្ជាប់រួចហើយ។

 ចំណុចទី២-ដែលជាចំណុចសំខាន់នោះ គឺការស្វែងរកទីផ្សារថ្មី របស់អង្ករកម្ពុជា យើងមិនអាចទទួលតែទីផ្សារអឺរ៉ុបមួយទេ យើងត្រូវធ្វើការពង្រីក ទីផ្សាររបស់ឲ្យបានទូលំទូលាយ ក្រៅពីទីផ្សារអឺរ៉ុប ដោយសារតែសព្វថ្ងៃនេះ យើងនាំចេញជាង ៦០ភាគរយ ទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប ដូច្នេះអឺរ៉ុបគឺគេមានកម្រិតមួយ គេមិនមែនឲ្យយើងចេះតែចូលៗច្រើន ងាបកសិកររបស់គេផងដែរ ។ រដ្ឋាភិបាលអឺរ៉ុបគេគិតប្រជាកសិករបស់គេ។ ដូច្នេះហើយខ្ញុំយើងត្រូវតែបែរផ្សេងមករកទីផ្សារ ថ្មី ដូចជាទីផ្សារសហរដ្ឋអាមេរិក ជាទីផ្សារធំជាងទីផ្សារអឺរ៉ុបទៅទៀត បន្ទាប់មកទីផ្សារអាស៊ី យើងកុំភ្លេចចិន គឺជាប្រទេសមួយសំខាន់ដែល ធ្វើឲ្យមានការប្រែប្រួលលើ ទីផ្សារអង្ករពិភពលោក ហើយនិង សឹង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ី ដែលយើងត្រូវពង្រីកបន្ថែម។

 ចំណុចទី៣-យើងត្រូវមើលសរសរបស់យើង ដោយសរសរមួយចំនួន នៅមានភាពទន់ខ្សោយ ។ សរសរទី១- កសិករ គាត់ជាជន្ទល់មួយសំខាន់ណាស់ ដែលរុញច្រាន១លានតោន ដូច្នេះហើយយើងត្រូវគាំទ្រគាត់។ គាំទ្រយើងមាន៣ចំណុចសំខាន់ទី១ -កាត់បន្ថយការចំណាយរបស់គាត់។ ទី២ ការបង្កើនការផលិតរបស់ គាត់ឲ្យបានច្រើន ។ ទី៣-ការបែងចែកថវិកាទិញស្រូវរបស់គាត់។ ៣ចំណុចនេះ គឺចូលរួមចំណែក ដើម្បីឲ្យកសិករគាត់អាច មានលទ្ធភាពបង្កើនថ្លៃផលិត មានថ្លែដើមទាប ប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រទេស ជិតខាងបាន នេះទី១។ ទី២ ធ្វើឲ្យគាត់មានលទ្ធផលិត នៅពេលមានទីផ្សារ លក់មកឲ្យយើង។ គាត់លទ្ធភាពទទួលបាន ថវិកាបានលឿន ពេលដែលគាត់ច្រូតកាត់ ហើយគាត់មានទីផ្សារភ្លាម យើងអាចទិញទុកក្នុងឃ្លាំងយើងភ្លាមៗ ។ ទី៣ចំណាយសំខាន់របស់គាត់គឺជី ។ ដូច្នេះហើយខ្ញុំគិតថា រាជរដ្ឋាភិបាល អ្នកវិនិយោគសំខាន់ត្រូវផ្តោតលើជី  ផលិតជី នាំចូលជី ដើម្បីមានតម្លៃក្នុងការប្រកួតប្រជែងកុំឲ្យមានលក្ខណៈផ្តាច់មុខ ដោយបើកទូលាយតែ ត្រូវស្ថិតក្នុងច្បាប់ របស់កម្ពុជា ព្រោះជីខ្លះធ្វើឲ្យ មហន្តរាយដល់គុណភាពអង្ករ ជាពិសេសនៅលើថ្នាក់សម្លាប់សត្វល្អិត ។ ប្រសិនបើកសិករ យើងប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតនេះ ខុសមិនបានត្រឹមត្រូវ វាប៉ះពាល់ដល់គុណភាព អង្ករយើង ។ ខ្ញុំឲ្យអ្នកនៅអាមេរិក សហគមន៍អឺរ៉ុប ដឹងថា ខ្មែរអត់មានប្រើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតខុសទេ  ហើយយើងក៏អត់មាន ប្រើជីហួសហេតុ ដែលធ្វើឲ្យខូចគុណភាពអង្ករទេ ។ យើងកំពុងតែផ្សារភ្ជាប់ មតិយោបល់ ជាមួយសហគមន៍អឺរ៉ុប អ្នកទិញ របស់យើងនៅក្រៅប្រទេសមកឲ្យកសិករ  ថាតម្លៃអ្នកឯងទិញ(អ្នកទិញបរទេស) មិនអាចថោកបានទេ កសិករយើងគាត់ធ្វើហត់ណាស់ ។ គាត់ធ្វើទម្រំាបានអង្ករនេះ គាត់ត្រូវការភ្ជួរស្រែ ស្ទូង ត្រូវការអ្វីៗជាច្រើនទៀត ដែលពេល៥ខែ គាត់ធ្វើការហត់ ដូច្នេះអ្នកឯងត្រូវតែឲ្យតម្លៃមួយសមរម្យដែរ ។ អីចឹងខ្ញុំគិតថា ការឆ្លងឆ្លើយព័ត៌មានរវាងអ្នកបញ្ជាទិញ និងអ្នកផលិតដែលជាកសិករ យល់គ្នាអំពីអង្ករកម្ពុជា និងពង្រីកបានទីផ្សារ។

ចំណុចទី៤-ខ្ញុំគិតថាយើងត្រូវតែគិតគូរផងដែរ គឺ ការផលិតម៉ាស៊ីន កិនស្រូវយើងមានច្រើន បន្ទាប់ពីមានការដាក់ចេញនូវ គោលនយោបាយ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល គឺថា មានការវិនិយោគច្រើន លើម៉ាស៊ីនស្រូវ ។ យើងមានការដំឡើងម៉ាស៊ីនកែច្នៃ ម៉ាស៊ីនកិនស្រូវច្រើនមែនទែន ដែលមានលទ្ធភាពផលិតដល់ ៣លានតោនក្នុង១ឆ្នាំ។ ដូច្នេះបញ្ហានេះវាទូលំទូលាយណាស់ ។ ប៉ុន្តែកង្វល់ទៅលើគាត់ គឺគាត់នៅមានជំនាញទាប បើប្រៀបធៀបប្រទេសជិតខាង ទិន្នផលនៃការផលិតទាប ។ ខ្ញុំឧទាហរណ៍គេអាច ផលិតបានពី៦៨ភាគរយ ទៅ ៧០ភាគរយ ចំណែកកម្ពុជាយើង ផលិតបានតែពី៦២ ទៅ៦៥ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ កម្រិតទាបជាងគេខ្ទង់៥ភាគរយ  ជាកម្រិតលម្អៀងធំ ដូច្នេះយើងត្រូវបង្កើនសមត្ថភាពរបស់គាត់ ពង្រឹងទិន្នផលរបស់គាត់ ឲ្យកិនបានច្រើនប្រហាក់ប្រហែលគេ  តម្លៃហ្នឹងទាបដែរ គាត់អាចបញ្ចុះតម្លៃបាន។ អីចឹងគាត់ខាតបង់ វាមានច្រើន ដែលវាប៉ះពាល់ដល់តម្លៃ។ មួយវិញទៀត សម្រាប់អ្នកផលិតដែល ជាម្ចាស់រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវផងដែរ គឺ ហិរញ្ញប្បទាន ។ យើងដឹងហើយថា ពួកគាត់ត្រូវការវិនិយោគ ទិញម៉ាស៊ីនច្រើន ហើយគាត់ខ្វះលុយក្នុងការទិញស្រូវ ដូច្នេះហើយ យើងសុំឲ្យធនាគារឯកជន រាជរដ្ឋាភិបាល ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ  ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងៗ ធ្វើការចាប់អារម្មណ៍ ក្នុងការដាក់ទុន ទិញស្រូវទុកកុំឲ្យហូរទៅប្រទេសជិតខាង ដែលធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខាតបង់ នូវតម្លៃដែលគាត់លក់បានទាប ។ យើងដឹងហើយថា ប្រទេសជិតខាង ពេលណាស្រូវយើងថោក បានគាត់ទិញ បើសិនយើងថ្លៃ អត់អាចទិញបានទេ ។ យើងដឹងថា អង្ករវៀតណាម ឥឡូវនេះថោក យើងអត់អាចប្រកួតប្រែង ជាមួយអង្ករវៀតណាម ។ ដូច្នេះម៉ាស៊ីនកិនស្រូវត្រូវតែ ទទួលបានហរិញ្ញប្បទានមួយសមរម្យ តាមលទ្ធភាពរបស់គាត់។ ចំពោះម៉ាស៊ីនកិនស្រូវផងដែរ ខ្ញុំគិតថា សូមឲ្យគាត់ដំឡើងម៉ាស៊ីនសម្ងួត គ្រប់ៗគ្នា បើសិនអត់ម៉ាស៊ីនសម្ងួតទេ គុណភាពអង្កររបស់យើងកាន់តែថយ ទាបដែលជាប្រហាក់ប្រហែលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។ យើងអត់ចង់ឲ្យដូច មីយ៉ាន់ម៉ា ទេ មីយ៉ាន់ម៉ា គេនៅទាបជាងយើង ។ មីយ៉ាន់ម៉ា ឥឡូវនេះគឺជាដៃគូ ប្រកួតប្រជែងថ្មីរបស់កម្ពុជា ទៅទីផ្សារអឺរ៉ុប ដោយសារតែគេរួចពន្ធ ក៏ប៉ុន្តែគេនៅមានលក្ខណៈទន់ខ្សោយ ដោយសារតែគេ ខ្វះឧបករណ៍ច្រើន ជាពិសេសទៅលើម៉ាស៊ីសម្ងួត ម៉ាស៊ីនកែច្នៃ ពូជស្រូវ ជាដើម។

ចំណុចទី៥-ដែលខ្ញុំគិតថានេះគឺជារដ្ឋាភិបាល ម្តងត្រូវតែចាត់វិធានការ ទៅលើការផ្សព្វផ្សាយពូជ យើងដឹងហើយថាពូជគឺជាគន្លឹះ សំខាន់ណាស់ ដើម្បីលើកតម្លៃអង្ករឲ្យបានខ្ពស់ បើសិនយើងមិនប្រើពូជ ដែលមិនត្រឹមត្រូវតាមទីផ្សារ តម្លៃលក់បានទាបហើយ គាត់អាចខាតបង់ច្រើន នៅពេលដែលគាត់លក់ ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលត្រូវតែធ្វើការ ពិភាក្សាជាមួយវិស័យឯកជន ពិសេសក្រសួងកសិកម្ម តើតម្រូវការពិភពលោក ដែលគេត្រូវការរាល់ថ្ងៃហ្នឹង គឺគេត្រូវការពូជអី? ហើយអង្ករប្រភេទយ៉ាងម៉េច ហើយបន្ទាប់មកត្រូវ យកទៅផ្សព្វផ្សាយទៅ កសិករប្រើតាមហ្នឹង ហើយខ្ញុំគិតថារាល់ថ្ងៃនេះ ត្រូវការអង្ករក្រអូបដែល ជាបញ្ហាសំខាន់ទីមួយ ប៉ុន្តែសូមឲ្យប្រើពូជសុទ្ធ យើងអត់អាចយកពូជ១០ឆ្នាំ ហើយមកទៅប្រើសម្រាំងទុក ទៅប្រើឆ្នាំក្រោយគឺអត់ទេ។ សុំឲ្យគាត់ដូរពូជពីរាជរដ្ឋាភិបាល ដែលបានផលិត។ មួយវិញទៀត អង្ករតាមទីផ្សារ គឺអង្ករគ្រាប់វែង ឬគេហៅថាអង្ករអ៊ីអ៊ែរ ដែលមានរយៈពេលបីខែ។ អាហ្នឹងខ្ញុំឯកភាពថាបើសិន ជាកសិករគាត់រវល់ គាត់ដាំតែពីរខែកន្លះ គាត់ច្រូតហើយដាំទៀតពីរខែកន្លះ គាត់ច្រូតទៀត អង្ករនេះហើយ គឺតម្លៃទីផ្សារពេញ។ ទីផ្សារយើងត្រូវការអាហ្នឹងខ្លាំងមែនទែន ក៏ប៉ុន្តែគាត់បែរជាប្រឹង ដាំទៅលើអង្ករដែលមានរយៈ ពេលប្រាំខែប្រាំមួយខែ ធ្វើឲ្យគាត់ចំណាយខ្ពស់មែនទែន ដូច្នេះតម្លៃស្រូវរបស់គាត់ ខ្ញុំគិតថាវាថោកណាស់ អាចស្មើជាមួយតម្លៃដែល គេផលិតត្រឹមតែពីរខែកន្លះ ដោយសារតែទីផ្សារគេអត់ត្រូវការ ដោយសាអង្កររបស់យើង អត់មានកម្រិតប្រវែង ត្រឹមត្រូវស្តង់ដា ដែលគេត្រូវការ។  អង្ករដែលយើងប្រើ ពេលវេលាយូរហើយអត់ត្រូវខ្នាត់ យើងអត់អាចលក់បាន អត់ត្រូវគុណភាព អត់ត្រូវមានលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ ចំនួនច្រើនទៀត ដែលយើងអត់អាចយកបាន ។ អីចឹងរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសក្រសួងកសិកម្ម យើងគួរតែមានការជជែក បន្ទាន់ដើម្បីជួបជុំវិស័យអ្នកនាំចេញ ជាពិសេសក្រុមហ៊ុនដែល នាំចេញអង្ករទាំងអស់ ជជែកគ្នា តើយើងត្រូវការផលិត ផ្សព្វផ្សាយអង្ករអី ពូជអី ដល់កសិករហើយពេលនោះ ខ្ញុំជឿរថាក្រុមហ៊ុនទាំង អស់គាត់នឹងបញ្ជារទិញ ព្រោះគាត់ត្រូវការ។ សព្វថ្ងៃនេះយើង សោកស្ដាយដែរ យើងនៅសល់បី បួនលានតាន ប៉ុន្តែសួរថាអង្ករដែលត្រូវ តាមទីផ្សារមានទិច ហើយវាធ្វើឲ្យពេលខ្លះ យើងអត់មានលុយទិញទៀត វៀតណាមឬក៏ប្រទេសជិតខាង គេទិញអស់ អីចឹងធ្វើឲ្យយើងអត់មានអីនាំចេញ ។ ដូច្នេះហើយយើងត្រូវផ្សព្វផ្សាយពូជទីផ្សារឲ្យបានច្រើន។

សម្រាប់ចំណុចទី៦ ចុងក្រោយ ខ្ញុំគិតថាបញ្ហាសំខាន់ ដែលយើងគួរតែធ្វើ គឺ Networking (បណ្ដាញការងារ) យើងអត់អាចនៅឯកកោរបានទេ។ ប្រទេសកម្ពុជាយើងត្រូវកាដៃគូ ដែលជាអ្នករកស៊ីអង្ករ ដូចគ្នាវិនិយោគ អីចឹងត្រូវការដៃគូវិនិយោគ ក្នុងហ្នឹងដែរ គឺប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក៏ត្រូវចូល រួមដើម្បីផ្សព្វផ្សាយដល់ កសិករឲ្យបានយល់ដឹងបញ្ហានេះ។  Networking ទី២ គឺក្នុងប្រទេសយើងត្រូវតែចង ក្រងក្រុមមួយឲ្យបានរឹង មាំសព្វថ្ងៃនេះ យើងបានដឹងហើយថា រដ្ឋាភិបាលនឹងបង្កើត សហព័ន្ធថ្មី ដូច្នេះខ្ញុំគិតថាឲ្យសហព័ន្ធនេះរឹងមាំ ជាសំឡេងតែមួយ ជាចង្កឹះមួយបាច់ ហើយបន្ទាប់មកយើង នឹងប្រើប្រាស់សហព័ន្ធថ្មី ដែលបានបង្កើតឡើងនេះ ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព បញ្ជូនព័ត៌មានដល់កសិករ បញ្ជូនព័ត៌មានដល់អ្នកផលិត ដែលជាអ្នកកែឆ្នៃ ម្ចាស់ម៉ាស៊ីនស្រូវ អ្នកដែលនាំចេញ អ្នកដែលបញ្ជាទិញ ៤ ផ្នែកនេះ គឺដើតួសំខាន់ណាស់ ។ ទាំងបួនផ្នែកហ្នឹងត្រូវយល់គ្នា ដូច្នេះហើយគឺយើងត្រូវតែធ្វើជា Network ដើម្បីឲ្យទាំងផ្នែកបួនហ្នឹង ខិតជិតគ្នា។  បន្ទាប់មកយើងដើរទៅបង្កើន សមត្ថភាពដល់កសិករយើង ឲ្យបានយល់អំពីការដាំដុះ បច្ចេកទេសនៃកាដាំដុះ ឲ្យបានទិន្នផលខ្ពស់ ការប្រើប្រាស់ទឹក ការប្រើប្រាស់ជី ឲ្យតាមកម្រិតបទដ្ឋានស្តង់ដារ អន្តរជាតិ កុំឲ្យលើសលុប កុំឲ្យប៉ះពាត់គុណភាពអង្ករ ហើយបន្ទាប់មក យើងពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការ រវាងសមាគម ហើយនឹងអង្គការឬក៏ស្ថាប័ន ដែលរកស៊ីអង្ករដែរ។  នៅក្រៅប្រទេស គឺមិនអាចគេចផុតទេ យើងត្រូវតែធ្វើការពង្រឹងទំនាក់ទំនង ជាបន្តបន្ទាប់ព្រោះគោលនយោបាយ ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាថ្មីៗនេះ ប្រទេសថៃថ្មីៗនេះ គំហុកខ្លាំងធ្វើឲ្យអ្នកទិញមួយចំនួន ងាកទៅខាងគាត់ដូចនេះ វាជាពេលវេលាដែលត្រូវពង្រឹងគាត់។ ពង្រឹង គឺត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយថា អង្ករកម្ពុជា គឺមិនមានភាពប៉ះពាល់ ដល់សុខភាពទេ គឺអត់មានគីមីអត់មានសារធាតុ ពុលដែលធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ដល់អ្នកហូបរយៈពេលយូរ។ ដូច្នេះខ្ញុំគិតថានេះ គឺជាពេលវេលាពីរឆ្នាំដែល យើងធ្វើបាន បើយើងអាចធ្វើបានហើយយើង អាចមានសង្ឃឹម នឹងការងាកទៅ បានមួយលានតានអាច មានសង្ឃឹមមិនទាន់ហួសពេលទេ។ យើងនៅសល់ពេលវេលា ប៉ុណ្ណឹងស្ទើរថា យើងអាចទាន់បើសិនយើង អាចកែទាំងអស់គ្នា ហើយខ្ញុំជឿថារដ្ឋាភិបាលអណត្តិទីប្រាំនេះ គឺគាត់មានចេតនាមួយ ពិតប្រាកដក្នុងការកែទម្រង់ បញ្ហាស្រូវអង្ករនេះ ហើយខ្ញុំសាទរចំពោះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្តី្រថ្មីអាណត្តិនេះ ដែលបានប្រកាសអត់ យកពន្ធនឹងបានបើកទូលំទូលាយ សម្របសម្រួលកានាំចេញឲ្យ បានភាពងាយស្រួល ដើម្បី ជាការកាត់ចំណាយថ្លៃដើម បានច្រើនដែលយើងប្រឈម។

សយ សុភាព ៖ ខាងអ្នករកស៊ីក្នុងវិស័យស្រូវ អង្ករ សំណូមពរឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាល ជួយសម្រួលនេះ សម្រួលនោះ ប៉ុន្តែចំពោះលោកអ្នកនាំចេញ តើមានភាពស្មោះស្រង់ ជាមួយកសិករវិញទេ ?

សុង សារ៉ន ៖ នៅយោបល់ ដែលបានលើកឡើងនេះ។ យើងមិនអាចទុកឲ្យ កសិករអយុត្តិធម៌មិនទទួល បាននូវភាពត្រឹមត្រូវ ដែលហៅថាតម្លៃមិនសមរម្យបានទេ ដូច្នេះនេះហើយ សហព័ន្ធថ្មី ដែលអាចជាស្ថាប័នថ្មីមួយ ជាអ្នកចាំមើលពីលើបញ្ហានេះទៀតថា តើក្រុមហ៊ុនដែលជា សមាជិករបស់ខ្លួន បានធ្វើអ្វីត្រឹមត្រូវទេ  មានក្រមសីលធម៌ត្រឹមត្រូវទេ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនខ្ញុំ យើងបានចុះហត្ថលេខា មិនត្រឹមតែក្រមសីលធម៌ក្នុងស្រុកទេ យើងបានចុះដល់អន្តរជាតិទៀត យើងមិនមានការ បោកប្រាស់ ដល់អ្នកបញ្ជាទិញ អ្នកដែលហូបចុក យើងទទួលខុសត្រូវក្នុងការងារហ្នឹង។ យើងបានចុះហត្ថលេខា ទទួលខុសត្រូវ ក្នុងក្រមសីលធម៌លើរឿងរ៉ាវមួយណា ដែលកើតឡើងដោយចេតនារបស់យើង ប៉ុន្តែសម្រាប់រឿងអចេតនា យើងមិនអាចទទួលខុសត្រូវបានទេ តែបើរឿងចេតនាយើងទទួល ខុសត្រូវច្បាប់នៅប្រទេស គេយើងទទួលខុសត្រូវ ដល់អ្នកដែលប្រើអង្កររបស់យើងដែរ ។ ដល់ពេលហើយ ដែលយើងត្រូវធ្វើអីចឹង យើងអត់អាចទុកអាហ្នឹងបន្ថែមមួយឆ្នាំ ហើយមួយឆ្នាំទៀតទេ ដូច្នេះហើយធ្វើឲ្យកសិករគាត់អស់ ទឹកចិត្តក្នុងការធ្វើមួយឆ្នាំៗគាត់ផលិតធ្វើអី គាត់ទៅធ្វើការនៅថៃទៅពីព្រោះ ឥឡូវធ្វើអីបើលក់បានថោក អីចឹងគាត់អត់ចង់ធ្វើគាត់ទៅ ធ្វើការនៅស្រុកថៃគាត់បានលុយចំណូលគួរសម។ យើងត្រូវតែចាប់ផ្តើមអំពី ក្រមសីលធម៌របស់ អ្នករកស៊ីអង្ករឲ្យមានក្រមសីលធម៌ដែរ ។  ហើយថ្មីៗនេះយើងបាន ចុះហត្ថលេខារួមមួយ ទៅលើការចុះក្រមសីលធម៌ រវាងអ្នកនាំចេញកម្ពុជា និងសហគមន៍អឺរ៉ុប ពីព្រោះយើងសន្យាថាអង្ករ ដែលយើងបញ្ចូនទៅនេះ ពិតជាអង្កររបស់កម្ពុជាពិតប្រាកដ មិនមែនជាអង្កររបស់ប្រទេសជិតខាង ដាក់មកដើម្បីឲ្យបាន CO (វិញ្ញបណ្ណបត្រសំគាល់ ប្រភពដើមទំនិញ) យើងឲ្យបានរួចពន្ធទេ ដូច្នេះយើងបានចុះហត្ថលេខារួចហើយ។

សយ សុភាព ៖ យើងខ្លាចថាបាវអង្ករ គេតែគ្រាប់អង្ករខ្មែរ។ លោកមានករណីនេះទេ ថាអង្ករខ្មែរយើងល្អសោះ ក៏ប៉ុន្តែដើម្បី Brand Name ទៅយកឈ្មោះប្រទេសក្បែរខាង ឫក៏ឈ្មោះប្រទេសផ្សេង យកមកដាក់ហើយថា អង្កររបស់គេ តើមានទេ?

សុង សារ៉ន ៖  ដោយសារតែករណីមួយចំនួន យកប្រទេសថៃ និយាយឲ្យចំតែម្តងទៅ គាត់(ក្រុមហ៊ុន) យកអង្ករយើងដាក់ស្លាកគេ។ យើងដឹងហើយថា គោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាល ទើប មាននៅឆ្នាំ២០០៩ ដែលយើងផ្អើលខ្លាំងមាសស របស់យើងហ្នឹងដូច្នេះសួរថា ក្នុងស្រុកយើងជ្រួតជ្រាបខ្លាំង ប៉ុន្តែនៅក្រៅប្រទេសគាត់ ទើបតែទទួលស្គាល់ថា កម្ពុជាពិតជា មានអង្ករល្អមែន ទន្ទឹមដែរថៃជាង ២០ឆ្នាំហើយ ដែលគេឈរ នៅលើទីផ្សារគេស្គាល់ថាថៃ ដូច្នេះហើយគេឃើញអង្ករខ្មែរ យើងល្អណាស់។ ខ្ញុំគិតថាខ្ញុំនិយាយចំៗ ទៅនៅពេល យកទៅលក់នៅស្រុកគេ Make in Thailand អានេះហើយដែលជា កង្វល់មួយសំខាន់ណាស់ ។ នេះ Networking ខ្ញុំចង់ពន្យល់ប្រាប់ថា អង្ករខ្មែរមានគុណភាពល្អ ល្អជាងថៃ ។ ខ្ញុំឧទាហរណ៍ ការពិនិត្យ DNA ថៃគេនិយាយឡើងថា គេមានសុទ្ធខ្ពស់ណាស់ បាន៩០ភាគរយ៩២ ភាគរយជាដើម កុំភ្លេចអង្ករខ្មែរយើងដាំត្រឹមត្រូវ បានដល់ទៅ៩៥ភាគរយ ។ ខ្ញុំបានធ្វើតេស្តគ្រប់ខេត្ត កំពង់ចាម,បាត់ដំបង, ព្រៃវែង, កំពង់ស្ពឺ,ខេត្តពោធិ៍សាត់ យើងតេសពីភាពសុទ្ធនៃគុណភាព របស់យើងហើយ បើសិនជាថៃគេប្រើការ ដាក់ពិន្ទុទៅលើការកំណត់លើភាពសុទ្ធ យើងដូចគ្នាគេ ១៨យើង១៨ដែរ។ ដូច្នេះយើងគិតថា យើងអត់ចាញ់គេទេ ចំណុចនេះហើយ ដែលទីផ្សារអឺរ៉ុប គេមានទំនុកចិត្តលើកម្ពុជា ហើយក៏ដល់ពេលហើយដែលកម្ពុជា ស្វែងរកទីផ្សារថ្មីក្រៅពីអឺរ៉ុប ពីព្រោះយើង៤ឆ្នាំហើយទៅអឺរ៉ុប រហូតដល់យើងអត់ដឹងថា ការអនុគ្រោះពន្ធ យើងនឹងរួចពេលណាទេ។ គេនឹងយកពន្ធយើងវិញដូច្នេះយើង ដល់ពេលវេលាត្រូវរកទីផ្សារថ្មី ដែលខ្ញុំគិតថានេះបញ្ហា ចំបងទីមួយ ដែលត្រូវដោះស្រាយ គ្រឹះទី១ដែលអ្នកនាំចេញ ត្រូវគិតរកទីផ្សារថ្មីក្រៅ ពីទីផ្សារអឺរ៉ុប ដើម្បីត្រៀមខ្លួន យើងដឹងហើយថា២-៣ឆ្នាំ ទៀតប្រទេសយើង នឹងក្លាយជាប្រទេសមួយ ដែលរួចផុត ពីភាពក្រីក្រយើងអាចរួចផុត យើងមិនអាចមានសង្ឃឹមថា បានបន្តអនុគ្រោះពន្ធបានទៀតទេ យើងនឹងអាចប្រកួតប្រជែង ជាមួយថៃដែលរឹងមាំជាងយើង ។

 សយ សុភាព៖ ខ្ញុំចង់សួរមួយទៀតថា ទាក់ទងរដ្ឋាភិបាលថ្មីៗនេះ បានអនុញ្ញាតឲ្យវិស័យឯកជន ស្រូវអង្ករបោះឆ្នោតរើសប្រធាន។ ខ្ញុំចង់ដឹងថាតើសហព័ន្ធស្រូវ អង្ករ និងគិតគូរតែពីរឿងសហព័ន្ធ តើមានបានគិតពីកសិករទេ ហើយសហព័ន្ធដែលបង្កើតចេញ គួរតែមានសមាជិកដែល តំណាងដោយកសិករនៅក្នុងហ្នឹងទេ ហើយមនុស្សប្រភេទណា ដែលត្រូវបោះឆ្នោតនោះ ?

សុង សារ៉ន៖ មែនហើយ ដោយសារតែ អាណត្តិថ្មីរាជរដ្ឋាភិបាល គាត់មានបំណងកំណែទម្រង់ ហើយចុះវិស័យឯកជន យើងត្រូវការកំណែទម្រង់ដែរ ដូច្នេះហើយខ្ញុំគិតថា សហព័ន្ធថ្មីកើតឡើងនេះ១០០ភាគរយ ត្រូវតែមានតំណាង ប្រជាពលរដ្ឋចូលរួមយើង ហៅថាសហករ ឫសហគមន៍កសិករ យើងមានតំណាងគាត់មក ដើម្បីចូលរួមជាសំឡេងមួយ។ ខ្ញុំសប្បាយចិត្តមែនទែន ខ្ញុំអាចផ្តល់ព័ត៌មានឲ្យគាត់បាន។ សព្វថ្ងៃនេះយើងដោះស្រាយ ដោយឡែកអត់មានការ ទំនាក់ទំនងជាមួយកសិករទេ។

សយ សុភាព ៖ កិច្ចប្រជុំរវាងគណរដ្ឋមន្ត្រី ជាមួយវិស័យឯកជន ហើយវិស័យឯកជនលើកឡើង បារម្ភពីការនាំចេញអង្ករលំបាក ប៉ុន្តែខ្ញុំកត់សំគាល់ថា អត់បានឃើញលើកពីការលំបាក របស់កសិករទាល់តែសោះ ថាតើកសិករគ្នាលំបាកបែបណា ហេតុអីបានជាតំណាងនោះមិននិយាយពីកសិករ ?

សុង សារ៉ន ៖ បានដូច្នេះហើយ បានជាខ្ញុំគិតថាពីមុន យើងដើរខុសត្រង់នេះបន្តិច ឥឡូវនេះ ខ្លួនខ្ញុំផ្ទាល់តែម្តងខ្ញុំបាន ធ្វើរួចហើយនៅសហរដ្ឋអាមេរិករួចហើយ ខ្ញុំទើបធ្វើហើយថ្មីៗនេះដូច្នេះ ខ្ញុំលក់អង្ករបាន១ខែបានជិត១០ទូ(កុងតឺន័រ) យើងចេញធំណាស់ធម្មតា យើងចេញតែ២ទូទេ ប៉ុន្តែបើយើងនាំចេញទំហំប៉ុននេះ បើសិនអត់មានការគាំទ្រ យើងដួលទី១ -ខ្ញុំពន្យល់អ្នកទិញ ។ យើងចាក់ Sport ឲ្យគាត់មើលកសិករខ្មែរលំបាកណាស់ ផលិតកម្ម៤ខែកន្លះ ផលិតចេញមកខ្ញុំចុះ ថតទាំងអស់ តាំងពីការដែលគាត់ចុះភ្ជួរស្រែ ដោយគោ តាំងពីការស្ទូង ដកសំណាប់ ច្រូតកាត់ បោកបែនទុកដាក់ ៥ខែនេះគាត់លំបាកណាស់ តើក្នុង១ហិចតា គាត់បានតែចំនួន២តោនអីចឹង សួរថាបើឲ្យតម្លៃគាត់ប៉ុណ្ណឹង គាត់អាចរស់បានទេ នេះហើយបានជាខ្ញុំដាក់ឈ្មោះថា “អង្ករស្រុកខ្ញុំ” បង្ហាញអីចឹងអ្នកដែលបញ្ជា ទិញភាគច្រើន គឺខ្មែរនិងប្រទេសជិតខាងអាស៊ី ដែលគាត់ដឹងពីខ្មែររបៀបរស់ នៅប្រហាក់ប្រហែល ខ្មែរធ្លាប់លំបាក ដូចយើងគាត់ហ៊ានទិញតម្លៃ ប្រហាក់ប្រហែលថៃយើង អត់លក់ក្រោមថៃទេ យើងលក់ប្រហាក់ប្រហែលថៃ ក៏គាត់នៅតែទិញយើងដែរ ។ ក៏ប៉ុន្តែអង្ករមានគុណភាពមិន មែនអង្ករអត់មានគុណភាពទេ ដោយសារតែយើងធ្វើតាម បទដ្ឋានត្រឹមត្រូវ យើងមានគុណភាពប្រកួតប្រជែង ជាមួយថៃបានដូច្នេះយើងអាចដាំឲ្យគាត់ភ្លក្សថានេះ ជាអង្ករកម្ពុជាដែលកសិករផលិតកម្មនេះ ជាអង្ករថៃឥឡូវអ្នកឯង អាចភ្លក្សបាន យើងធ្វើ កម្មវិធីដាំបាយ (Cooking Event) ខ្ញុំក៏សរសើរទៅដល់ឯកឧត្តម ស៊ុន ចាន់ថុល ដែលគាត់បានធ្វើ Cooking Event ជាគំរូ ។ ថ្មីៗនេះលោកបានធ្វើ Cooking Event ចម្អិនម្ហូបឲ្យស្ថានទូតអឺរ៉ុប ឲ្យស្ថានទូតផ្សេង បានហូប យើងដូចគ្នាយើងអ្នកនាំ ចេញត្រូវធ្វើដែល យើងត្រូវឲ្យអ្នកចង់ទិញអង្ករភ្លក្សនេះ អង្ករកម្ពុជាអ្នកហូបទៅ មានរសជាតិដូចម្តេច? ហើយតម្លៃប៉ុននេះប្រកួត ប្រជែងបានខ្ញុំគិតថា ជាបញ្ហាជោគជ័យមួយដែល យើងកំពុងតែធ្វើហ្នឹង ប្រហែលជា៣ខែហើយ យើងទទួលបានការគាំទ្រ ដែលក្នុងមួយថៃ្ងអាស៊ាន store មួយគាត់អាចបញ្ជាទិញ រហូតដល់ជាង១០០បាវ ។ ១បាវ  ២២គីឡូក្រាម ទំហំមួយធំលក់បានជាង២តោន ក្នុង១ថ្ងៃ ដូច្នេះយើងទទួលបានការគាំទ្រ កាន់តែ ខ្លាំង ដែលបង្ហាញថាអង្ករកម្ពុជាយើងមិនអន់ទេ ប៉ុន្តែត្រូវការកំណែទម្រង់វិស័យឯកជនផងដែរ ។ យើង មិនអាចពេលវេលាចាំយក ចំណេញពីគាត់ទេ យើងត្រូវគិតគូរដែរលើបញ្ហា ពន្យល់អ្នកប្រើប្រាស់ឲ្យបាន យល់ហ៊ានទិញតម្លៃថៃ្ល អ្នកខ្លះគាត់សុខចិត្តលក់ថោកគាត់ ទៅសង្កត់កសិករឲ្យលក់ទាប ប៉ុន្តែអ្នកដែល ទិញពីយើងគាត់លក់ថ្លៃអីចឹង ហើយដែលខ្ញុំចង់និយាយថា៣នាក់ហ្នឹង ត្រូវជជែកគ្នាអត់អាចលាក់ព័ត៌ មានបានទេ យើងត្រូវតែលក់ថ្លៃអត់អាចលក់ ថោកបានទេគុណភាពល្អ ។

សយ សុភាព៖ អរគុណដល់លោក ដែលបាន ផ្តល់ព័ត៌មានសំខាន់ជាពិសេស គឺលោកបានគិតគូរ ពីបញ្ហាកសិករចំណុចនេះសំខាន់ណាស់ ព្រោះយើង៨០ភាគរយ ជាកសិករ ដែលផលិតដូច្នេះខ្ញុំសង្ឃឹម ថា ក្រុមហ៊ុនរបស់លោក និងបន្តសិ្នទ្ធជាមួយកសិករនេះ ។ ខ្ញុំអរគុណលោក ដែលបានផ្តល់ពេល វេលាចូលរួមក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍នេះ៕

Page 4 of 5