កំពង់ឆ្នាំងៈ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៣ នេះ នៅទីតាំង វត្តសេរីរតនារាម ស្ថិតនៅភូមិឯលិច ឃុំច្រណូក ស្រុកកំពង់លែង ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានពិធីប្រជុំផ្សព្វផ្សាយ ដល់ប្រជានេសាទ ចូលរួមប្រមាណជាង ១០០នាក់ ដើម្បី ទប់ស្កាត់ការព្រៃលិចទឹក និងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ នេសាទខុសច្បាប់ ។
កិច្ចប្រជុំខាងលើនេះ រៀបចំដោយអង្គការ មហាជន ដើម្បីការអភិវឌ្ឍន៍ស្ត្រី ភូមិកណ្តាល ក្នុងឃុំច្រណូក ស្រុក កំពង់លែង និងគាំទ្រថវិកា ដោយអង្គការហ្វរ៉ុមស៊ីត សហការអង្គការ FACT (សម្ពន្ធ័ភាពអភិវឌ្ឍន៍ធនធានជល ផល) ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅ ក្រោមវត្តមាន លោក លី ឡា នាយរង ខណ្ឌរដ្ឋបាលជលផល និងលោក ផៅ ស្រៀង អភិបាលរងស្រុកកំពង់លែង ជាគណៈអធិបតី ។
យោងតាម របាយការណ៍ ដែលអានដោយ លោកស្រី គឹម សុគន្ធ ប្រធានអង្គការ មហាជន បានឲ្យដឹងថា អង្គការ មហាជនបានកើតឡើង ដោយស្មគ្រ័ចិត្ត ដាក់ប្រាក់សន្សំ ទៅតាមលទ្ធភាពរៀងៗខ្លួន ដែលឈរនៅលើគោល បំណងចូលរួមដោះស្រាយ ជួយគ្នាទៅវិញទៅមក ទៅលើបញ្ហាផ្នែកជីវភាព និងជួយជាបុគ្គល ឬតាមក្រុមនីមួយៗ ។ ជួយបញ្ជៀសឲ្យបានធូរស្រាល នូវបញ្ហាជំពាក់បំណុល ដែលមានការប្រាក់ខ្ពស់ និង ចង់ឲ្យ ស្ត្រីបានចូលរួម ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ មូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន ។
លោកស្រី គឹម សុគន្ធ បានបន្តឲ្យដឹងថា នៅតំបន់អភិរក្ស តំបន់ទំនប់សម្តេច សីហមុនី មានក្រុមជនខិលខូច មួយ ចំនួនតូច បានកាប់បំផ្លាញព្រៃលិចទឹក នៅក្នុងតំបន់៣ ចំនួន ៨ កន្លែង ទំហំជាង ៣ ហិកតា នៅដើមឆ្នាំ ២០១៣ នេះ ។
តំបន់អភិរក្ស តំបន់ទំនប់ សម្តេច សីហមុនី គឺជាតំបន់អភិរក្ស ត្រីមេពូជ ដូច្នេះគប្បីយើងនាំគ្នា ចូលរួមថែរក្សា និង អភិរក្សមិនត្រូវកាប់រានព្រៃលិចទឹក និង ចូលទៅនេសាទផ្តេសផ្តាស ពិសេសការនេសាទ ដោយប្រើឧបករណ៍ ខុស ច្បាប់នោះឡើយ ។
លោក ផៅ ស្រៀង អភិបាលរង ស្រុកកំពង់លែង បានថ្លែងឲ្យដឹងផងដែរថា ព្រៃលិចទឹកគប្បីយើងនាំគ្នាថែរក្សា បើយើងបំផ្លាញព្រៃលិចទឹក ១ ហិកតា ស្មើនឹងបំផ្លាញត្រី ១០ តោន យើងមិនត្រូវប្រើឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់ ពិសេសឧបករណ៍ស្បៃមុង និងឧបករណ៍ឆក់ត្រីជាដើម។ ហើយកន្លងមកថ្មីៗនេះ អាជ្ញាធរ និងសមត្ថកិច្ចនគរបាល ស្រុកកំពង់លែង បានបង្កើតក្រុមចលនា ដល់ប្រជាពលរដ្ឋឲ្យ ប្រមូលឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់ ប្រគល់អាំង តែទ័រ ឆក់ត្រីជូនដល់សមត្ថកិច្ចជំនាញ ក៏ដូចជាអាជ្ញាធរ បានចំនួនប្រមាណជាង ៦០ គ្រឿង ។
លោក លី ឡា នាយរងខណ្ឌរដ្ឋបាលជលផល កំពង់ឆ្នាំង បានឆ្លើយសំណួរ ក៏ដូចជាសំណូមពរ របស់ប្រជា នេសាទ ដែលសុទ្ធសឹងជាសំណួរ ដ៏មានសារៈសំខាន់ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងច្បាប់ជលផល ។ ទន្ទឹមនឹងនេះផងដែរ លោក លីឡា នាយរងខណ្ឌរដ្ឋបាលជលផល បានផ្សព្វផ្សាយ អនុក្រឹត្យ លេខ១៩៧ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី២៩ ខែ សីហា ឆ្នាំ២០១២ ស្តីពីការកំណត់ដែនព្រៃលិចទឹក ចំនួន ៦៤៧.៤០៦ ហិកតា ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តចំនួន៦ ជុំវិញបឹងទន្លេសាប គឺខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ពោធិសាត់ បាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ សៀមរាប និង កំពង់ធំ ។
សេចក្តីប្រកាសលេខ០២ សប្រក ចុះថ្ងៃទី០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៣ ស្តីពីវិធានការ លុបបំបាត់ការប្រើឧបករណ៍ នេសាទឆក់ត្រី និងឧបករណ៍នេសាទស្បៃមុង ។ អនុសាសន៍ ៧ ចំណុច សម្តេច អគ្គមហាសេនាបតី តេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ច្បាប់ស្តីពីជលផល ពិសេសពាក់ព័ន្ធល់កាប់រាន ព្រៃលិចទឹក ។ ប្រកាសស្តីពីការកែសម្រួលប្រកាសលេខ ១២៩ ប្រក.កសក ចុះថ្ងៃទី១៧ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១២ ស្តីពីការកំណត់ ប្រភេទ ឧបករណ៍នេសាទគ្រួសារ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យ ធ្វើការនេសាទក្នុងដែនទឹកសាប នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅក្នុងឧបសម្ព័ន្ធថ្មីសម្រាប់ រដូវបើកនេសាទ ប្រភេទឧបករណ៍នេសាទមានដូចជា ៖ ១-កង្វារកង្កែប-ក្តាម, ២-កង្វារត្រីឆ្លូញផ្លែ, ៣-កញ្ច្រែងជញ្ជាត់(កញ្រ្ចែងដង ត្រី), ៤-កន្សុំ, ៥-ចង្រប់,៦-ចាន់,៧-ចៃរ៉ាមិនប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនរុញ និងខ្យល់រួមផ្សំ, ៨-ច្បូកមិនប្រើកែវឆ្លុះ,៩-ជន មិនប្រើម៉ាស៊ីនរួមផ្សំ,១0-ជិត ,១១-ជុច,១២-ជូអន្ទង់,១៣-ឈ្នាងដៃ (ឈ្នាងជញ្ជាត់),១៤-ឈ្នាងត្រាំ,១៥-ឈ្នាងអូសឬរុញខ្ចៅឬលៀស មិនប្រើម៉ាស៊ីនរួមផ្សំ, ១៦-ឈ្នាងកង,១៧-ឈ្នក់ (ឆ្នុក)មិនប្រើភ្លើងនិងនុយរួមផ្សំ,១៨-ដៃកាប់,១៩-ដែកឈ្វៀត,២០-ដែកចាក់ មានងៀង,២១-តុម,២២-ថ្នង,២៣-ទ្រូ,២៤-នាមមិនប្រើម៉ាស៊ីនរួមផ្សំ,២៥-ប្រម,២៦-ប៉ោងត្រីឆ្លាំង,២៧-បំពង់ត្រីកញ្ជ្រូក,២៨-ប៉ោង, ២៩-មងបណ្តែត, ៣0-មងពាក់,៣១-លាយ,៣១-លប មិនប្រើរបាំងព្រួកលើសពី១/២នៃមុខទឹក ,៣៣-លាន់អន្ទង់,៣៤-សម,៣៥-ស្ន,៣៦-សាង មិនប្រើកែវឆ្លុះរួមផ្សំ,៣៧-សៃយឺន មិនប្រើរបាំងព្រួកលើសពី១/២នៃមុខទឹក,៣៨-សៃយឺនកំពិស, ៤០-សន្ទូចបោះ,៤១-សន្ទូចបបក់,៤២-ស្នទូចបង្កៃ,៤៣-សន្ទូចរនង,៤៤-ស៊ងត្រីកញ្ចុះ,៤៥-សាប,៤៦-សំណាញ់,៤៧-ឡើ,៤៨-អង្រុត,៤៩-អញ្ចង និង៥០-អួនអូសដោយដៃ ប្របវែងមិនលើសពី១០០ម៉ែត្រ ។
ការកំណត់ប្រភេទឧបករណ៍នេសាទគ្រួសារ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យ ធ្វើការនេសាទក្នុងដែននេសាទ ទឹកសាប សម្រាប់ រដូវបិទនេសាទ មានដូចខាងក្រោម ៖ ១-កង្វារកង្កែប-ក្តាម, ២-កង្វារត្រីឆ្លូញ, ៣-កញ្ច្រែងជញ្ជាត់(កញ្រ្ចែងដងត្រី), ៤-កន្សុំ, ៥-ចង្រប់,៦-ចាន់,៧-ច្បូក មិនប្រើកែវឆ្លុះរួមផ្សំ, ៨-ជិត,៩-ជុច១0-ជូអន្ទង់ ,១១- ឈ្នាងដៃ(ឈ្នាងជញ្ជាត់) ,១២-ឈ្នាងត្រាំ,១៣-ឈ្នាងអូសឬរុញខ្ចៅឬលៀស មិនប្រើម៉ាស៊ីនរួមផ្សំ ,១៤-ឈ្នាងកង,១៥-ដៃកាប់, ១៦-ដែកឈ្វៀត,១៧ដែកចាក់មានងៀង ,១៨-តុម,១៩-ថ្នង ,២០-ទ្រូ,២១-ប្រម,២២-ប៉ោងត្រីឆ្លាំង,២៣-បំពង់ត្រីកញ្រ្ជូក ,២៤-ប៉ោង,២៥-មងបណ្តែតប្រវែងមិនលើសពី១០០ម៉ែត្រ ,២៦-មងពាក់ ប្រវែងមិនលើសពី១០០ម៉ែត្រ ,២៧-លាយ,២៨-លប មិនប្រើព្រួលរួមផ្សំលើសពី១០ម៉ែត្រ ឬមិនលើសពី១/៣នែទទឹងមុខទឹក , ២៩-លាន់អន្ទង់, ៣0-សម,៣១-ស្ន,៣២-សាង,៣៣-សៃយឺន,៣៤-សៃយឺនកំពិស,៣៥-សន្ទូចផ្លែ១,៣៦-សន្ទូចបោះ,៣៧-សន្ទូច បក់,៣៨-សន្ទូចបង្កៃ,៣៩-សន្ទូចរនង, ៤០-ស៊ងត្រីកញ្ចុះ,៤១-សំណាញ់,៤២-ឡើ,៤៣-អង្រត់,៤៤-អញ្ចង ។
គួររំលឹកថា កន្លងទៅថ្មីៗនេះ ព្រៃលិចទឹក នៅតាមបណ្តាភូមិ-ឃុំមួយចំនួន ក្នុងស្រុកកំពង់លែង ត្រូវបានជនខិល ខូចមួយចំនួនកាប់ទន្ទ្រាន យកដីធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក្តី មកដល់ពេលនេះ សមត្ថកិច្ចកំពុងតែអនុវត្ត យ៉ាង ម៉ឺងម៉ាត់ស្រាវជ្រាវ រកអ្នកប្រព្រឹត្ត មកផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ ៕






