ភ្នំពេញ៖ ពិធីបុណ្យពិសាខបូជា ជាពិធីបុណ្យដ៏វិសេសវិសាល រឮកដល់ថ្ងៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់ប្រសូត ត្រាស់ដឹង និងបរិនិព្វាន ជាពិធីបុណ្យត្រូវបានប្រទេស កាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ប្រារព្ធយ៉ាងអធឹកអធម។ តែផ្ទុយទៅវិញ យុវវ័យ កម្ពុជា ទាំងប្រុស-ស្រីច្រើនបំផុត ពួកគេហាក់មិនសូវចាប់អារម្មណ៍ មិនថាតែចំពោះ ពិធីបុណ្យពិសាខបូជានោះទេ ពិធីបុណ្យជាច្រើនផ្សេងទៀត របស់ព្រះពុទ្ធសាសនា ក៏ពួកគេមិនបានដឹងផងដែរ ដែលនេះជាបញ្ហាប្រឈមមួយ យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ព្រះពុទ្ធសាសនា នៅក្នុងសង្គមខ្មែរ។
ពិធីបុណ្យពិសាខបូជា ត្រូវបានប្រទេសកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ក៏ដូចជាពុទ្ធសាសនិកជនកម្ពុជា ប្រារព្ធឡើង ជារៀង រាល់ឆ្នាំនៅថ្ងៃ១៥ កើត ខែពិសាខ ដែលជាថ្ងៃ-ខែ តែមួយ ដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធសមណគោត្តម បរមគ្រូទ្រង់ ប្រសូត (ថ្ងៃសុក្រ ១៥កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំច មុនគ្រិស្តសករាជ ៦២៣ឆ្នាំ) ។ ព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹង (ថ្ងៃពុធ ១៥ កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំរកា មុនគ្រិស្តសករាជ ៥៨៨ឆ្នាំ)។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់ព្រះបរិនិព្វានក្នុងព្រះជន្ម ៨០ ព្រះវស្សា (ថ្ងៃ អង្គារ ១៥ កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំម្សាញ់ មុនគ្រិស្តសករាជ ៥៤៣ឆ្នាំ)។
ដោយឡែកនៅក្នុងឆ្នាំនេះ ពិធីបុណ្យពិសាខបូជា បានចូលមកដល់នៅថ្ងៃសុក្រ ១៥ កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំម្សាញ់ ព. ស. ២៥៥៧ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា គ.ស. ២០១៣។ គ្រាចូលមកដល់ នៃពិធីបុណ្យដ៏ធំនៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាស នានេះ ព្រះភិក្ខុ គិន ភិរម្យ លេខាធិការវត្តនន្ទមុនី សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ គ្រាកំពុង សម្តែងធម៌ឲ្យសីលជូនយាយជី តាជី កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៣ បានមានព្រះសង្ឃដីកាថា « ថ្ងៃពិសាខបូជាជាថ្ងៃដ៏សំខាន់ សម្រាប់ព្រះពុទ្ធសាសនា ជាថ្ងៃរឭកចំណុចធំៗចំនួន៣ គឺថ្ងៃទ្រង់ប្រសូត ត្រាស់ដឹង និងចូលព្រះនិព្វាន។ មិនថា ជាតិសាសន៍ណាទេ ឲ្យតែគោរពរឮកដឹងគុណព្រះពុទ្ធសាសនានេះ រមែងទទួលបាន អានិសង្សដូចៗគ្នា ដូច្នេះក្នុងនាមយើងជាអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា ត្រូវរឭកដល់ថ្ងៃទាំង៣ហ្នឹង»។
រដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មាត្រា ៤៣បានចែងថា ព្រះពុទ្ធសាសនា ជាសាសនារបស់រដ្ឋ ទោះបីជាគេ សង្កេតឃើញថា បច្ចុប្បន្នទីវត្តអារាមកើតច្រើនស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែងក្តី តែយុវជនកម្ពុជាភាគច្រើនបំផុត ហាក់មិនបាន ដឹងពីពិធីបុណ្យធំៗ របស់ព្រះពុទ្ធសាសនាឡើយ។ ជាក់ស្តែងក្នុងថ្ងៃបុណ្យពិសាខបូជានេះ មន្រ្តីរាជការ សិស្សានុ សិស្សខ្មែរទូទាំងប្រទេស ត្រូវបានអនុញ្ញាតឲ្យឈប់សម្រាករយៈពេលមួយថ្ងៃ យុវជនខ្មែរខ្លះមិនបានដឹងថា គេឲ្យ ឈប់រឿងអ្វីទៅទៀត! អ្នកខ្លះទៀតដឹងថា ជាថ្ងៃបុណ្យពិសាខបូជា តែមិនបានដឹងពីអត្ថន័យ នៃពិធីបុណ្យនេះ ឡើយ។
ជាក់ស្តែងតាមរយៈការសាកសួររបស់អ្នកយកព័ត៌មានមជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានដើមអម្ពិល នៅមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ ក៏ ដូចជានៅលើបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម ទៅលើយុវវ័យជាច្រើននាក់ ពួកគេសុទ្ធតែបានឆ្លើយថា មិនដឹង និងមិន បានយល់ពីអត្ថន័យនេះឡើយ តើហេតុអ្វីបានជាយុវវ័យខ្មែរ ជាពុទ្ធបរិស័ទហាក់កាន់តែ ឃ្លាតឆ្ងាយពីព្រះពុទ្ធសាស នា តែបែរជានាំគ្នាដឹងជ្រួតជ្រាបយ៉ាងច្បាស់ និងនាំគ្នាធ្វើយ៉ាងផុសផុលនូវពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ដូចជាបុណ្យណូអ៊ែល និងថ្ងៃបុណ្យ Valence tine's day ទៅវិញ?
លោក ដាំ វិបុល ជាអ្នកជំនួញម្នាក់ បានឲ្យដឹងថា ជារាល់ឆ្នាំលោកមិនដែលភ្លេចថ្ងៃបុណ្យដ៏ធំ នៃព្រះពុទ្ធសាសនា ឡើយ ជាទូទៅលោកតែងអញ្ជើញទៅវត្ត ឬបង្កលក្ខណៈដល់អ្នកមានគុណរបស់លោក បានធ្វើបុណ្យនៅថ្ងៃនេះ។
លោកបានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការមិនសូវស្វែងយល់ពីវិស័យព្រះពុទ្ធសាសនា របស់យុវវ័យនាពេលបច្ចុប្បន្ន អាចធ្វើឲ្យយុវវ័យលែងដឹងអ្វីដែលហៅថា គុណទោស និងអាចមិនចេះគោរពឪពុកម្តាយជាដើម។ កត្តាទាំងអស់នេះ មកពី យុវវ័យភាគច្រើនមានក្តីស្រមៃច្រើន និងចង់ដឹង ចង់ឮ ជាពិសេស យុវវ័យមិនសូវចង់ចំណាយ ពេលទៅលើអ្វី ដែល មិនសប្បាយ រីករាយនោះទេ បើបុណ្យសាសនាបែបសប្បាយរីករាយប្រហែលចាប់អារម្មណ៍ច្រើន។ ដូច្នេះគួរមាន ការបញ្ចូលកម្មវិធីព្រះពុទ្ធសាសនាឲ្យបានកាន់តែច្រើនក្នុងវិស័យអប់រំរបស់សិស្សានុសិស្ស។
លោក ដាំ វិបុល បានថ្លែងដូច្នេះ «មានការប៉ះពាល់ខ្លាំង ហើយច្រើនយ៉ាងទៀត ពិសេសដល់អ្វីដែលយើងមាន ស្រាប់ ទម្លាប់មិនចេះថែរក្សារ ជាពិសេសបារម្ភបំផុតនោះ គឺការមិនចូលចិត្តគោរពព្រះពុទ្ធសាសនា នឹងឈានទៅ រកទមិឡអត់សាសនា មិនគោរពឪពុកម្តាយ មិនចេះដឹងគុណជាដើម។ល។ អប់រំបែបកំណត់ឲ្យច្បាស់លាស់ថា ត្រូវតែចាប់អារម្មណ៍ ជាកាតព្វកិច្ចកើតជាកូនខ្មែរ គោរពកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា និងត្រូវមានមនោគមន៍លួងលោម បន្ថែម ហើយឪពុកម្តាយមនុស្សចាស់ នឹងថ្នាក់ដឹកនាំធ្វើជាគំរូ»។
ព្រះភិក្ខុ គិន ភិរម្យ ក៏បានសម្តែងនូវទស្សនៈផ្ទាល់ព្រះអង្គដែរថា ថ្ងៃបុណ្យពិសាខបូជាជាថ្ងៃសំខាន់ជាងពិធីបុណ្យ ផ្សេងៗទៀត សម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា តែការយល់ជ្រូតជ្រាបរបស់យុវវ័យខ្មែរ ចំពោះថ្ងៃពិសាខបូជា នេះ មិនទាន់មានគ្រប់គ្រាន់នោះទេ ដោយសារការគ្រប់គ្រងពីសម័យមួយទៅសម័យមួយ មិនទាន់មានការឲ្យតម្លៃពេញ លេញ ក៏ដូចជាផ្សព្វផ្សាយឲ្យបានច្រើនពីពិធីបុណ្យមួយនេះ។ «ព្រះពុទ្ធសាសនា យើងដឹងថា មានប្រយោជន៍ ហើយសម្រាប់មនុស្សទូទៅក្នុងពិភពលោកនេះ តែបើយើងក្រឡេកមកមើលយុវជន យុវនារីនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា យើងមិនទាន់យល់ជ្រាបអំពីបុណ្យ ពិសាខបូជាហ្នឹងឲ្យផុសផុលទេ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសកម្ពុជាយើងមិនទាន់បាន នាំគ្នាធ្វើឲ្យបានផុសផុលនោះឡើយ ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងពិធីបុណ្យ ពិសាខបូជាហ្នឹង ដល់អីចឹងទៅយុវជនដែលជា ទំពាំងស្នងប្ញស្សី ក៏ដើរតាមចាស់ៗជំនាន់មុនទាល់តែពេលចាស់ៗ ងាកទៅឲ្យតម្លៃទៅលើថ្ងៃពិសាខបូជាហ្នឹងយុវ ជន ក៏យល់ដឹងបន្តិចម្តងៗ តាមការដើររបស់មនុស្សចាស់ហ្នឹង»។
ដើម្បីជំរុញឲ្យយុវវ័យខ្មែរជ្រូតជ្រាប និងចូលរួមឲ្យបានកាន់តែខ្លាំងក្នុងពិធីបុណ្យរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនានេះដែរ ព្រះ ភិក្ខុ គិន ភិរម្យ ក៏បានមានសង្ឃដីកាទទូចឲ្យតាមស្ថាប័ននានា ដូចជាសាលារៀន តាមក្រុមហ៊ុន តាម អង្គការ តាម ទីវត្តអារាម និងទីកន្លែងផ្សេងៗទៀត ដែលជាអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា គួរតែនាំគ្នាជួយ ផ្សព្វផ្សាយ ឲ្យបានច្រើន មុននឹងការឈានចូលមកដល់នៃថ្ងៃពិធីបុណ្យធំៗរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា។ នៅតាមបណ្តាក្រសួង ស្ថាប័ន អង្គការ ក៏គួរនាំគ្នាធ្វើពិធីអ្វីមួយពាក់ព័ន្ធពិធីបុណ្យ នៃព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយគួរនិមន្តវាគ្មិន មកទេសនា បកស្រាយ បញ្ជាក់ ពីពិធីបុណ្យ ដែលនេះជាកត្តាសំខាន់ណាស់ សម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំ ដើម្បីធ្វើឲ្យយុវជនជាទំពាំង ស្នងប្ញស្សី បានជ្រួត ជ្រាបកាន់តែច្បាប់ពីវិស័យព្រះពុទ្ធសាសនា។
ជាកិច្ចវត្តន៍សម្រាប់ពុទ្ធសាសនិកជននៅថ្ងៃពិសាខបូជានេះ ពុទ្ធសាសនិកជនទាំងអស់ ត្រូវនាំគ្នាយកចង្ហាន់ប្រគេន ព្រះសង្ឃ និងនាំយកផ្កាភ្ញីថ្វាយព្រះ ក៏ដូចជាការចូលរួមស្តាប់ព្រះធម៌ទេសនានៅតាមវត្តនានា ដើម្បីទទួលបាន កុសលផលបុណ្យ តែបើយើងរវល់មិនបានទៅវត្តទេ ប្រជាពុទ្ធបរិស័ទក៏អាចរៀបចំទិញផ្កាភ្ញីថ្វាយកន្លែងព្រះរតន ត្រ័យនៅក្នុងគេហដ្ឋាន ឬក៏អាចរឭកដល់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធនូវហេតុការណ៍ដ៏មហស្ចារ្យទាំង៣ ក៏ទទួលអានិសង្សផង ដែរ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចវត្តន៍ ព្រះភិក្ខុ គិន ភិរម្យ ក៏បានមានសង្ឃដីកាបញ្ជាក់ផងដែរថា «រឿងដែលយើងត្រូវធ្វើកិច្ច ពិសាខ បូជានេះ ឬក៏បុណ្យកុសលផ្សេងៗ យើងអត់ចាំបាច់ថា លុះត្រាណាតែទៅវត្តទើបធ្វើបាននោះទេ រឿងសេចក្តីល្អ ហ្នឹង រឿងរលឹកពីព្រះរតនត្រ័យហ្នឹង មិនចាំបាច់ថា ទាល់តែទៅវត្តទើបអាចរឭកនោះទេ យើងរឭកនៅ គេហដ្ឋាន របស់ខ្លួនហ្នឹង យើងទិញផ្កា ឬបើមិនបានទិញផ្កាទេ យើងតុបតែងកន្លែងព្រះពុទ្ធ កន្លែងព្រះ រតនត្រ័យ។ បើយើង មិនបានតុប តែងទៀត យើងមានចេតនាក្នុងចិត្តនឹងពីព្រះរតនត្រ័យ មានព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃហ្នឹង មានគុណ អានុភាព មានប្រយោជន៍ដល់យើង ធ្វើឲ្យយើងមានសុខសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត។ ដូច្នេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ ពុទ្ធបរិស័ទ ដែលមិនបានមកវត្ត គួរណាស់តែរឮកនៅក្នុងគេហដ្ឋានរបស់ខ្លួន នៅថ្ងៃបុណ្យពិសាខបូជាហ្នឹង»។
ពុទ្ធសាសនាជាសាសនា ដ៏ស្អាតស្អំ និងតែងទូន្មានប្រៀនប្រដៅមនុស្សកុំឲ្យធើ្វអាក្រក់ អំពើបាបឲ្យធើ្វតែអំពើល្អ ធើ្វ បុណ្យ ធើ្វចិត្តឲ្យជ្រះថ្លា បរិសុទ្ធ។ ព្រះតេជគុណ គិន ភិរម្យ ក៏បានមានសង្ឃដីការំលឹកផងដែរថា នៅពេល ដែល ពុទ្ធបរិស័ទខិតខំនាំគ្នាប្រឹងប្រែងរៀនសូត្រ និងបដិបត្តព្រះធម៌ តាមគន្លងព្រះពុទ្ធសាសនា នឹងជួយកាត់បន្ថយអំពើ ហិង្សា ទោសៈ កាត់បន្ថយការលោភលន់ កេងប្រវ័ញ្ចពីអ្នកដទៃ។ ជាពិសេសពេលពុទ្ធបរិស័ទបាន សិក្សាស៊ីជម្រៅ ពីព្រះពុទ្ធសាសនា ក៏ជួយកាត់បង់នូវភាពអវិជ្ជា កាល្ងិតល្ងង់ មិនសូវដឹងខុសត្រូវ គុណឪពុក-ម្តាយ ត្រកូលរៀមច្បង ផងដែរ៕
ខាងក្រោមនេះ ជាវីដេអូបទសម្ភាសន៍ជុំវិញបុណ្យពិសាខបូជា រវាងលោក វ៉ាន់ សារាយ និង ព្រះភិក្ខុ គិន ភិរម្យ លេខាធិការវត្តនន្ទមុនី សង្កាត់ស្ទឹងមានជ័យ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ៖



ព្រះភិក្ខុ គិន ភិរម្យ លេខាធិការវត្តនន្ទមុនី






